„Kara za macierzyństwo” nadal występuje na rynku pracy

W Polsce najbardziej zauważalne dysproporcje płacowe między kobietami a mężczyznami występują w sektorach finansowym i technologicznym, podczas gdy najmniejsze różnice dostrzegane są w edukacji i usługach. Analizy przeprowadzone przez Stowarzyszenie Tkalnia pokazują, że luka płacowa w sektorze prywatnym jest znacznie większa niż w publicznym.

Luka płacowa odnosi się do różnicy w średnich zarobkach kobiet oraz mężczyzn. Im mniejsza luka, tym bardziej wyrównane wynagrodzenia obu grup. Temat ten stał się podstawą kampanii „Gdzie są pieniądze kobiet?”, w ramach której Stowarzyszenie Tkalnia opracowało kalkulator luki płacowej, korzystając z danych Głównego Urzędu Statystycznego.

Jak zauważa Anna Jurek z Stowarzyszenia Tkalnia, trudno jest określić rzeczywistą skalę tego zjawiska z uwagi na złożoność rynku pracy oraz różnorodność czynników wpływających na wysokość wynagrodzeń. – Aby stworzyć kalkulator, musieliśmy oprzeć się na dostępnych danych. Zgodnie z informacjami Eurostatu, średnia luka płacowa w Polsce wynosi około 7-8%, co nie jest dużą różnicą. Z kolei Instytut Badań Strukturalnych informuje, że skorygowana luka to 15-20%, co jest znaczną wartością. Zastanawialiśmy się, gdzie leży prawda. Raczej nie jest to wartość średnia, ponieważ należy uwzględnić wiele czynników, aby uniknąć zniekształcenia obrazu oraz stworzyć jak najbardziej dokładne narzędzie – zaznacza.

Badania ukazują, że największe różnice płacowe występują w sektorze finansowym oraz technologicznym. Natomiast w obszarze edukacji oraz usług te różnice są znacznie mniejsze, mimo iż w tych dziedzinach wynagrodzenia są wciąż relatywnie niskie. – Widać, że luka płacowa jest zdecydowanie wyższa w obszarze prywatnym, a w porównaniu z sektorem publicznym może być nawet dwukrotnie mniejsza – wskazuje Anna Jurek.

Ekspertka podkreśla, że nawet drobne różnice w wynagrodzeniach mogą znacząco wpływać na sytuację finansową kobiet. – Znamy zróżnicowanie pensji w zależności od umiejętności, ale luka płacowa ma konsekwencje dla comiesięcznych dochodów, stabilności ekonomicznej i oszczędności, a także dla niezależności finansowej, co rzutuje na nasze przyszłe emerytury – zwraca uwagę Anna Jurek.

Jednym z powodów powstawania luki płacowej jest macierzyństwo. Tzw. „kara za macierzyństwo” związana jest z tym, że kobiety często ograniczają swoje aktywności zawodowe po urodzeniu dzieci. – Kiedy w rodzinie pojawia się nowe dziecko, zazwyczaj jedna osoba zostaje wyłączona z rynku pracy. Częściej to mężczyźni pozostają zatrudnieni, zarabiają więcej i mają większe szanse na awans. W tym samym czasie kobiety zajmują się domem i opieką. Mimo że kobieta, będąc mamą na przykład trojga dzieci, posiada znakomite umiejętności organizacyjne, rzadko wpisuje je w swoje CV, obawiając się, że bycie matką, szczególnie trójki dzieci, może odstraszać potencjalnych pracodawców – tłumaczy ekspertka.

Twórcy kalkulatora zwracają też uwagę, że różnice w wynagrodzeniach nie zawsze są na niekorzyść kobiet. W niektórych branżach, takich jak budownictwo czy inżynieria, kobiety mogą zarabiać więcej niż mężczyźni. – Tworząc kalkulator luki płacowej, nie chcieliśmy wprowadzać polarizacji między płciami. Zdajemy sobie sprawę, że generalizowanie, choć ułatwia analizy, może także ograniczać nasze myślenie i nie daje pełnego obrazu sytuacji. Kalkulator ma za zadanie uprościć zrozumienie tego trudnego zjawiska ekonomicznego. Warto również pamiętać, że luka płacowa, która dotyka kobiety, jednocześnie wpływa na całe rodziny, obniżając ich finansową niezależność – podsumowuje Anna Jurek.

fot. magnific.com
oprac. /kp/