.png){kind=logo}
Inicjatywa jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez środowiska pracodawców dotyczące trudności w sprawdzaniu prawdziwości dokumentów.
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przygotowało projekt nowelizacji ustawy o szkolnictwie wyższym i nauce, który ma umożliwić pracodawcom weryfikację autentyczności dyplomów ukończenia studiów. Propozycja ta zakłada, że uczelnie będą odpłatnie udzielać informacji o danych zawartych w papierowych dyplomach.
Inicjatywa jest odpowiedzią na postulaty zgłaszane przez środowiska pracodawców, w tym Zespół SprawdzaMY, dotyczące trudności w sprawdzaniu prawdziwości dokumentów przedstawianych przez kandydatów do pracy. Jak wynika z oceny skutków regulacji, obecnie pracodawcy nie mogą bezpośrednio weryfikować autentyczności dyplomów w uczelniach ze względu na stanowisko Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, który wskazuje, że krajowe przepisy nie przewidują takiej możliwości.
Celem nowelizacji jest stworzenie ram prawnych, które pozwolą pracodawcom na potwierdzanie w uczelniach danych zawartych w dyplomach. Resort nauki podkreśla, że "umożliwienie weryfikacji wiarygodności wykształcenia osoby fizycznej, tj. potwierdzenia faktu wydania przez uczelnię dyplomu ukończenia studiów oraz danych w nim przedstawionych, jest kluczowe z punktu widzenia interesu społecznego".
Zgodnie z projektem uczelnie będą udzielać informacji na wniosek pracodawcy, który posiada interes prawny. We wniosku konieczne będzie podanie danych posiadacza dyplomu, w szczególności imienia, nazwiska oraz numeru dyplomu ukończenia studiów. Udzielenie informacji będzie odpłatne. Wysokość opłaty została ustalona na 1% minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w dniu złożenia wniosku.
Przesłanką do złożenia wniosku o weryfikację dyplomu będzie "powzięcie uzasadnionych wątpliwości co do autentyczności danych zawartych w dyplomie ukończenia studiów po weryfikacji zabezpieczeń przed fałszerstwem określonych w przepisach ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o dokumentach publicznych, w odniesieniu do dokumentów posiadających takie zabezpieczenia". Oznacza to, że pracodawca powinien najpierw sprawdzić, czy dyplom posiada odpowiednie zabezpieczenia, a dopiero w przypadku wątpliwości wnioskować o weryfikację do uczelni.
Projektodawcy wskazali, że wprowadzenie nowego rozwiązania wymaga dodania szczegółowych przepisów określających zakres danych we wniosku, sposób jego składania oraz przekazywania informacji przez uczelnię.
Nowela ma wejść w życie 1 stycznia 2026 r. Taki termin ma umożliwić uczelniom odpowiednie przygotowanie organizacyjne, opracowanie i wdrożenie nowych procedur.
Resort nauki zwraca uwagę na potencjalne obciążenia dla uczelni, które mogą być znaczne – w skali kraju rocznie wydawanych jest blisko 300 tys. dyplomów. Ponadto nowe przepisy mogą dotyczyć dyplomów wydanych nawet na przestrzeni ostatnich 50 lat, co oznacza konieczność weryfikacji bardzo dużej liczby dokumentów archiwalnych.
Projekt ustawy jest obecnie w fazie konsultacji publicznych, które potrwają do 25 lipca. W tym czasie zainteresowane strony mogą zgłaszać swoje uwagi i propozycje do proponowanych zmian.
fot. freepik.com
oprac. /kp/
