Rynek pracy się kurczy, ale firmy wciąż nie wykorzystują potencjału 50+

Do 2035 r. polski rynek pracy może skurczyć się o ponad 2,1 mln osób. Autorzy raportu „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych pracowników" porównali tę skalę do sytuacji, w której z mapy zatrudnienia znika naraz cała populacja Krakowa, Łodzi i Wrocławia.

To nie jest odległa statystyka dla specjalistów od demografii. W praktyce oznacza mniej kandydatów do zatrudnienia, większą presję na firmy i coraz trudniejsze zastępowanie pracowników, których po prostu będzie mniej. Dziś osoby 50+ stanowią 37,3 proc. populacji, a w 2035 ich liczba może sięgnąć 43,2 proc.

Doświadczenie doceniane tylko w teorii

Z badania Fundacji The Best Age wynika, że 88,4 proc. respondentów uważa dłuższą aktywność zawodową osób 50+ za korzystną dla pracodawców. Mimo tego tylko 22,3 proc. badanych widzi w tej grupie realne możliwości dalszego rozwoju zawodowego.

Jeszcze mocniej widać tu rozjazd między deklaracjami a praktyką. 66,9 proc. ankietowanych zgadza się, że w ciągu najbliższych 10 lat liczba osób dostępnych na rynku pracy będzie maleć, a 73,6 proc. twierdzi, że pracodawcy nie są przygotowani na nadchodzące zmiany demograficzne.

Autorzy raportu zwracają uwagę, że w wielu firmach doświadczenie przestaje być atutem. Z wypowiedzi respondentów wynika, że bywa ono odczytywane raczej jako sygnał „niedopasowania” albo ryzyko dla pracodawcy niż jako zasób pomagający przejść przez technologiczne zmiany.

Stereotypy silniejsze niż chęć rozwoju

Najczęściej powtarzające się wyobrażenia o pracownikach 50+ dotyczą technologii, uczenia się i elastyczności. W badaniu pojawiały się opinie, że ta grupa wolniej przyswaja nowe rozwiązania, ma trudność z przyjmowaniem informacji zwrotnej od młodszych przełożonych i jest mniej kreatywna.

Po drugiej stronie są młodsi pracownicy, którym przypisuje się nielojalność, mniejszą odporność na stres oraz skłonność do częstych zmian miejsca zatrudnienia.

Rzeczywistość okazuje się jednak bardziej złożona. W grupie 50+ aż 97,4 proc. respondentów ocenia swoje kompetencje jako wartościowe na obecnym rynku pracy, a 95,6 proc. deklaruje gotowość do zdobywania nowych umiejętności. W całej badanej próbie podobne przekonanie wyraziło 93 proc. osób.

Gotowi na zmianę, ale bez odpowiedniej oferty

Zarówno młodsi, jak i starsi badani pokazują dużą otwartość na nowe warunki pracy. Wśród młodych 93,6 proc. zadeklarowało gotowość do zmiany roli, stanowiska lub zakresu odpowiedzialności, jeśli wymagałby tego rynek. 67,9 proc. może całkowicie zmienić zawód, a 64,4 proc. — formę zatrudnienia.

W grupie pracowników 50+ odsetki są równie wysokie: 94,5 proc. zgadza się na zmianę roli lub zakresu odpowiedzialności, 65,4 proc. rozważa zmianę zawodu, a 71,8 proc. zmianę formy zatrudnienia.

Problemem pozostaje jednak brak wsparcia dopasowanego do kolejnych etapów kariery. 48,6 proc. ankietowanych mówi wprost, że nie widzi dla siebie odpowiedniej oferty rozwojowej, a wśród osób 50+ takie zdanie podziela 50 proc. badanych.

Firmy nie nadążają za zmianą

Ewelina Niewińska, Managing Director w PwC Polska, oceniła w raporcie, że organizacje nie tylko nie wykorzystują doświadczenia pracowników 50+, ale z czasem ten zasób osłabiają, nie dostrzegając jego znaczenia w transformacji technologicznej.

Jak podkreśliła, w świecie agentów AI przewagę zbuduje nie ten, kto najszybciej automatyzuje procesy, ale ten, kto wie, co powinno zostać wbudowane w system, zanim zacznie on działać samodzielnie. Tę wiedzę mają dziś ludzie 50+ — pytanie, czy pracodawcy zdążą ją wykorzystać, zanim odejdzie razem z nimi.

Badanie przeprowadzono między 12.02-12.03 2026 r. na próbie 4031 osób metodą CAWI. Do tego wykorzystano 36 indywidualnych wywiadów pogłębionych (IDI) oraz analizę 50 raportów ESG polskich spółek giełdowych.

Fundacja The Best Age zajmuje się strategicznym zarządzaniem wiekiem i kapitałem ludzkim w warunkach zmian demograficznych i technologicznych. Prezentacja raportu „Siła doświadczenia w erze AI. Jak wykorzystać potencjał dojrzałych pracowników" oraz dyskusja z udziałem ekspertów odbędzie się we wtorek o 9.30 w auli VII Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.