Decyzja inspektora nie będzie miała natychmiastowej mocy wykonawczej do czasu jej prawomocnego rozstrzygnięcia.
Sejm przegłosował nowelizację przepisów dotyczących Państwowej Inspekcji Pracy, która zwiększa jej prerogatywy w walce z nadużyciami na rynku zatrudnienia. Zgodnie z nowymi regulacjami, inspektorzy będą mieli prawo podejmować działania na rzecz przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych albo kontraktów B2B w umowy o pracę, jeśli rzeczywiście spełniają one charakterystyczne cechy stosunku pracy. Ustawę przyjęło 230 posłów, 20 zagłosowało przeciwko, a 178 wstrzymało się od głosu.
Nowelizację poparli niemal wszyscy członkowie Koalicji Obywatelskiej, PSL, a także kluby Lewicy, Polski 2050 i Centrum. Większość posłów PiS wstrzymała się od głosu, dwóch natomiast zagłosowało przeciw. Wszyscy posłowie Konfederacji byli przeciwni wprowadzeniu nowych regulacji.
Przed głosowaniem nad całym projektem, Sejm przyjął zestaw poprawek, które zostały rekomendowane przez Komisję Polityki Społecznej i Rodziny. Zmiany miały głównie charakter doprecyzowujący i legislacyjny. Odrzucono wniosek Konfederacji o całkowite odrzucenie projektu oraz poprawki zgłoszone jako mniejszościowe. Jedna z przyjętych zmian, zgłoszona przez kluby Koalicji Obywatelskiej, PSL i Lewicy, precyzuje, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji inspektora pracy będzie uwzględniana wola stron, o ile nie jest ona sprzeczna z prawem, w szczególności z przepisami prawa pracy i zasadami współżycia społecznego.
Minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk skomentowała uchwalenie ustawy, stwierdzając, że większość sejmowa zaakceptowała rządowy projekt, który ma na celu wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy. Proces przygotowywania ostatecznej wersji projektu był złożony, ale pokazał, że przy szacunku, dialogu i współpracy można tworzyć wartościowe prawo. To krok w kierunku większej stabilizacji i bezpieczeństwa dla pracowników w Polsce.
Zgodnie z przyjętymi regulacjami, odwołanie od decyzji inspektora pracy będzie można skierować najpierw do okręgowego inspektora pracy, a potem do sądu pracy. Do momentu prawomocnego wyroku, decyzja inspektora nie będzie musiała być natychmiast realizowana, co jest zmianą w stosunku do wcześniejszej propozycji, która przewidywała nadanie jej mocy natychmiastowej wykonalności.
Projekt przewiduje również, że w sytuacji ujawnienia nieprawidłowości, okręgowy inspektor pracy będzie miał możliwość wyboru odpowiedniego środka reakcji. Może to być wydanie polecenia, decyzja o stwierdzeniu istnienia stosunku pracy lub skierowanie sprawy do sądu. W przypadku, gdy pracodawca i pracownik podpiszą umowę o pracę po interwencji inspektora i inspektor uzna to za zasadną decyzję, postępowanie zakończy się bez dalszych działań administracyjnych.
Nowe przepisy zakładają także możliwość zmiany formy wykonywania umowy cywilnoprawnej w taki sposób, aby zlikwidować elementy typowe dla stosunku pracy i dostosować ją do obowiązujących norm. Inspektor pracy oceni, czy takie działania faktycznie eliminują nadużycia. Jeśli ocena będzie negatywna, może zostać wszczęte postępowanie administracyjne prowadzące do ostatecznej decyzji o istnieniu stosunku pracy lub skierowania sprawy do sądu.
Na decyzję okręgowego inspektora pracy będzie możliwość złożenia apelacji do sądu w ciągu 30 dni, a przepisy przewidują, że sąd powinien rozstrzygnąć sprawę w ciągu następnych 30 dni.
Przyjęta nowelizacja jest jednym z kluczowych kroków, których realizacja jest warunkiem wypłaty funduszy z Krajowego Planu Odbudowy. Oznacza to, że wprowadzenie nowych regulacji ma istotne znaczenie nie tylko dla rynku pracy, ale także dla uruchomienia kolejnych unijnych środków dla Polski.
W związku z reformą wypowiedziały się również związki zawodowe. Przewodniczący Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych Piotr Ostrowski stwierdził, że nowe regulacje to kompromisowe, ale skuteczne podejście do wzmocnienia roli Państwowej Inspekcji Pracy, choć zauważył, że wcześniejsze wersje projektu lepiej broniły interesów pracowników.
Teraz Senat zajmie się nowelizacją podczas nadchodzącego posiedzenia.
fot.
oprac. /kp/
