Nowe przepisy mogą znacząco wpłynąć na prawa pracowników, takie jak długość urlopu, wysokość odpraw czy okres wypowiedzenia.
Podczas gdy dla wielu osób maj oznacza czas odpoczynku, dla niektórych pracowników jest to moment, w którym wchodzą w życie przepisy wpływające na ich sytuację zawodową oraz finansową. Wprowadzone zmiany poszerzają sposób obliczania stażu pracy, uwzględniając nie tylko zatrudnienie na umowę o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej, takie jak prowadzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, praca na podstawie umów cywilnoprawnych, współpraca przy firmie oraz dokumentowane doświadczenie zdobyte za granicą.
Zmiany dotyczą setek tysięcy osób pracujących na umowach cywilnoprawnych oraz ponad 3,15 milionów właścicieli firm. Nowe regulacje mogą znacząco wpłynąć na prawa pracownicze, takie jak wydłużenie urlopu wypoczynkowego, podwyższenie odpraw lub zmianę w okresach wypowiedzenia.
To kontynuacja wprowadzania przepisów, które od 1 stycznia 2026 r. obejmować będą 4,23 mln pracowników sektora publicznego. Obecnie regulacje zostały rozszerzone na sektor prywatny, który według danych Głównego Urzędu Statystycznego na koniec 2025 r. obejmował 13,115 mln osób, co stanowi ponad trzy czwarte wszystkich zatrudnionych w Polsce. Istotna część rynku pracy funkcjonuje poza tradycyjnym zatrudnieniem, dlatego w przyszłości rozwiązania dotyczące prawa do odpoczynku mogą zyskać na znaczeniu. – Nowe przepisy w praktyce porządkują złożoność rynku pracy, który od dawna wykracza poza model oparty wyłącznie na umowie o pracę. Dla wielu osób oznacza to, że ich doświadczenie, dotychczas nieuznawane w kontekście praw pracowniczych, zyska formalne uznanie. Rynek pracy od dawna nie jest jednorodny. Przepisy w końcu to odzwierciedlają, co sprzyja większej przejrzystości zasad oraz lepszemu dopasowaniu do warunków gospodarczych – komentuje Magda Dąbrowska, prezes Grupy Progres.
Nowe zasady obliczania stażu pracy mogą przynieść konkretne benefity dla pracowników, w tym wydłużenie urlopu wypoczynkowego, zwiększone odprawy oraz korzystniejsze warunki rozwiania stosunku pracy. Oznacza to, że niektórzy pracownicy mogą szybciej osiągnąć wymagany okres stażu, uprawniający do 26 dni urlopu zamiast 20. W wybranych przypadkach możliwe będzie uzyskanie dodatkowych dni wolnych jeszcze w tym samym roku. – To zmiana, która realnie może zniwelować wiele niesprawiedliwości narastających na przestrzeni lat. Do tej pory doświadczenie zdobywane podczas działalności gospodarczej czy na umowach cywilnoprawnych często nie miało wpływu na prawa pracownicze, mimo że faktycznie stanowiło pełnoprawną pracę. Teraz te okresy zaczynają realnie zyskiwać na wartości w kontekście stażu – co przekłada się nie tylko na większą liczbę dni urlopowych, ale również szybszy dostęp do wyższych odpraw, dodatkowych benefitów oraz bardziej stabilnych warunków zatrudnienia. W dłuższej perspektywie może to także wpłynąć na decyzje zawodowe Polaków, zmniejszając różnice między etatem a innymi formami pracy – podkreśla ekspertka.
Aby skorzystać z nowych regulacji, konieczne jest potwierdzenie wcześniejszych okresów aktywności zawodowej. W wielu przypadkach pracownicy będą zmuszeni zdobyć odpowiednie zaświadczenia z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Wnioski można składać w formie elektronicznej za pomocą platformy eZUS.
Kalendarz dni wolnych w 2026 r. przewiduje 14 ustawowych dni wolnych. Eksperci Grupy Progres zauważają, że ich układ nie zawsze sprzyja wydłużonym weekendom, jednak w ciągu roku pojawią się okazje do planowania krótszych wyjazdów i wypoczynku, np. przy okazji świąt przypadających w tygodniu. – Wśród następnych okazji do odpoczynku po majówce znajdziemy Boże Ciało, które w 2026 roku przypada na 11 czerwca, co tradycyjnie sprzyja planowaniu dłuższego weekendu. Kolejne szanse będą miały miejsce latem oraz pod koniec roku, w tym z okazji Święta Niepodległości (11 listopada, środa) oraz Wigilii i Bożego Narodzenia (24 grudnia – czwartek i 25 grudnia – piątek). Wiele z tych terminów, szczególnie w połączeniu z weekendami, sprzyja krótszym wyjazdom i tzw. mikro-urlopom – wskazują.
fot.
oprac. /kp/
