Zamknięcie prac przy usuwaniu górniczej infrastruktury otwiera dla tego miejsca nowy rozdział. Samorząd zamierza poprawić dojazd i stworzyć warunki dla przyszłych inwestycji.
Na obszarze dawnej kopalni Jas-Mos w Jastrzębiu-Zdroju zakończono kolejny ważny etap porządkowania terenu po działalności górniczej. 19 sierpnia rozebrano niemal 73-metrową wieżę szybową, która przez lata była jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów tego miejsca. Miasto liczy, że po zakończeniu prac teren stanie się atrakcyjny dla nowych przedsięwzięć i pomoże w tworzeniu kolejnych miejsc pracy.
Samo wyburzenie przeprowadzono 19 sierpnia o godzinie 15:30. Do zniszczenia żelbetowej konstrukcji zużyto ponad 50 kilogramów materiału wybuchowego, rozmieszczonego w przeszło 800 wcześniej przygotowanych otworach. Był to już finał robót związanych z likwidacją górniczej infrastruktury w rejonie Jas-Mos. Formalne zakończenie likwidacji zakładu górniczego przez Spółkę Restrukturyzacji Kopalń nastąpiło 30 czerwca 2025 r.
Dla samorządu ten moment ma również znaczenie emocjonalne. – To była dla mnie bardzo poruszająca chwila. Pochodzę z rodziny górniczej, a mój ojciec pracował w kopalni Jastrzębie. Dlatego usunięcie tej wieży ma dla mnie także osobisty wymiar. Z tym miejscem łączą się wspomnienia i historia wielu jastrzębskich rodzin. Dziś musimy jednak przede wszystkim patrzeć na to, jak ten teren wykorzystać w przyszłości – mówi Michał Urgoł, prezydent Jastrzębia-Zdroju.
Cały teren po kopalni nie jest własnością miasta. Duża część gruntów należy do Jastrzębskiej Spółki Węglowej, a reszta znajduje się w zasobie SRK. Oznacza to, że samorząd nie ma bezpośredniego wpływu na sprzedaż nieruchomości ani na wybór przyszłych inwestorów. Może natomiast prowadzić działania planistyczne i inwestować w infrastrukturę, co ma zwiększyć zainteresowanie przedsiębiorców tym obszarem.
Jednym z kluczowych zadań jest przygotowanie nowego układu dróg. 5 lutego 2026 r. miasto podpisało umowę na opracowanie dokumentacji projektowej przebudowy dróg na terenie po KWK Jas-Mos oraz ich połączenia z Drogą Główną Południową w ciągu DW 933. Planowany ciąg komunikacyjny ma liczyć około 2,2 km. W projekcie przewidziano m.in. przebudowę ul. Górniczej, połączenie z ul. Wodzisławską w śladzie dawnej kolei piaskowej oraz włączenie terenów po kopalni do Drogi Głównej Południowej. Modernizacji ma zostać poddane także skrzyżowanie DGP z ul. Połomską, aby mogło obsługiwać ruch ciężarowy. Wśród elementów inwestycji znalazły się również odwodnienie, oświetlenie, sieć wodociągowa i kanalizacja sanitarna. Dokumentacja obejmuje też kanał technologiczny, pętlę autobusową oraz parking.
Lepszy dojazd ma stać się jednym z atutów przyciągających firmy na ten teren. Obszar po Jas-Mos leży około 2,5 km od zjazdu z autostrady A1, co zapewnia mu dobre skomunikowanie z ważnym korytarzem transportowym.
Przygotowanie dokumentacji trwa. Gotowa jest już koncepcja, a obecnie prowadzone są kolejne kroki, w tym zdobywanie niezbędnych decyzji i zgód. Zakończenie prac nad projektem zaplanowano na maj 2027 r. Dopiero po tym terminie możliwe będzie rozpoczęcie realizacji nowego układu drogowego.
Zanim pojawią się nowe inwestycje, trzeba też dokładnie poznać warunki panujące na terenach pogórniczych. W tym celu Główny Instytut Górnictwa prowadzi badania we współpracy z miastem w ramach projektu finansowanego z funduszy unijnych. Analizy mają określić warunki gruntowe oraz to, co znajduje się pod powierzchnią terenu. Zebrane dane pozwolą ocenić m.in. skład chemiczny gruntu i możliwe zagrożenia, które trzeba uwzględnić przy planowaniu zagospodarowania.
Wcześniej władze Jastrzębia-Zdroju rozważały przejęcie wieży szybu JAS II i nadanie jej nowej roli, także turystycznej. Pojawiały się pomysły urządzenia tam restauracji albo punktu widokowego. Ostatecznie miasto zrezygnowało z tego rozwiązania. Koszt remontu i przystosowania obiektu do nowych funkcji oszacowano na około 40 mln zł, co byłoby dużym obciążeniem dla budżetu samorządu.
Na dziś najważniejsze jest więc odpowiednie przygotowanie całego obszaru pod przyszłe wykorzystanie gospodarcze. W ten proces chce zaangażować się także Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna.
SRK oraz Jastrzębska Spółka Węglowa zaoferowały inwestorom łącznie niemal 48 ha terenów położonych w Jastrzębiu-Zdroju i Mszanie. Obszar ten jest postrzegany jako miejsce z potencjałem dla większych projektów gospodarczych, które mogłyby przynieść nowe miejsca pracy i wzmocnić lokalną bazę ekonomiczną.
fot. Paweł Smajdor/UM Jastrzębie-Zdrój
oprac. /kp/
