Jednym z głównych powodów biernej postawy na rynku pracy są obowiązki związane z rodziną, które jako przyczynę nieaktywności wskazuje 11,3% kobiet i 1,1% mężczyzn.
Zawodowa aktywność pań oraz zdolność łączenia pracy z obowiązkami domowymi pozostają kluczowymi kwestiami dla rynku zatrudnienia. Statystyki pokazują, że kobiety zdecydowanie częściej niż mężczyźni rezygnują z pracy z powodu opieki nad dziećmi oraz zarządzania domem. Eksperci podkreślają, że powrót matek do aktywności zawodowej wymaga nie tylko zmiany w mentalności społecznej, ale również wprowadzenia systemowych rozwiązań, które ułatwiłyby im powrót na rynek pracy.
Dane Głównego Urzędu Statystycznego, oparte na Badaniach Aktywności Ekonomicznej Ludności, ujawniają znaczącą różnicę w stopniu aktywności zawodowej pomiędzy kobietami a mężczyznami. Wśród osób w wieku 15–89 lat wskaźnik zatrudnienia wynosi 52,7% dla kobiet i 65,8% dla mężczyzn. Ponadto, kobiety stanowią większość biernych zawodowo aż w 60% w tej grupie wiekowej. Wskaźnik bierności zawodowej wśród kobiet w Polsce osiąga 47,2%, natomiast wśród mężczyzn wynosi 34,2%. Kluczowym powodem pozostają obowiązki rodzinne, które na nieaktywnosć wskazuje 11,3% kobiet i 1,1% mężczyzn.
Jadwiga Emilewicz, założycielka Fundacji Polka XXI wieku, zauważa, że w publicznych dyskusjach dominują wizerunki kobiet odnoszących sukcesy zawodowe, podczas gdy rzadko mówi się o tych, które poświęcają się wychowaniu dzieci i budowaniu rodziny. – Potrzebujemy inicjatyw wspierających kobiety, ponieważ aktualny dyskurs pokazuje superbohaterki, które głównie odnajdują się w sferze zawodowej, publikując eleganckie zdjęcia z podróży po świecie w mediach społecznościowych. W tej kulturowej przestrzeni brakuje codziennych bohaterek – mam, młodych kobiet, które wybierają macierzyństwo przed karierą oraz stabilne relacje przed indywidualnymi osiągnięciami – zwraca uwagę. Jej zdaniem silne społeczeństwa opierają się na solidnych wspólnotach rodzinnych. – W dzisiejszej debacie brakuje tej perspektywy. Konieczne jest systemowe wsparcie dla kobiet, które wracają lub wkraczają na rynek pracy po dłuższym okresie związanym z opieką nad dziećmi. Musimy nauczyć rynek, że kobieta, która zarządza domem z dziećmi, jest równie wartościowa jak ta prowadząca średniej wielkości firmę – podkreśla Jadwiga Emilewicz.
Z raportu „Mama wraca do pracy – bariery behawioralne i kierunki wsparcia” Polskiego Instytutu Ekonomicznego wynika, że około 30% matek dzieci w wieku od jednego do dziewięciu lat nie jest aktywnych zawodowo. Wśród nich 16% podaje trudności w znalezieniu odpowiedniego zatrudnienia jako przyczynę. Ponadto 77% kobiet, których najmłodsze dziecko ma od jednego do trzech lat, jako główny powód nieobecności na rynku pracy wskazuje opiekę nad dziećmi. Dla matek dzieci w wieku od siedmiu do dziewięciu lat wskaźnik ten maleje do 56%. W miarę wydłużania się przerwy zawodowej rośnie liczba kobiet, które zmagają się z trudnościami w znalezieniu pracy odpowiadającej ich umiejętnościom oraz pozwalającej na dostosowanie obowiązków zawodowych do rodzinnych. – Postrzeganie trzydziestopięcio- czy czterdziestoletniej kobiety wracającej na rynek pracy jako mniej wartościowej to jedno z kluczowych wyzwań. To powinno być odzwierciedlone w politykach publicznych, obejmujących zachęty dla pracodawców oraz programy ułatwiające powrót do pracy – wskazuje Jadwiga Emilewicz.
Problem nierównego traktowania kobiet ujawnia się także w sferze akademickiej. Z raportu Narodowego Centrum Nauki wynika, że kobiety naukowcy wciąż napotykają przeszkody, takie jak dysproporcje płacowe oraz trudności w awansie zawodowym. Badania ujawniają także obawy instytucji związane z możliwością zajścia w ciążę przez uczestniczki projektów naukowych i komentarze sugerujące, że macierzyństwo może utrudniać rozwój kariery w nauce.
Mimo to, pojawiają się przykłady przełamywania tych barier. Jednym z takich przykładów jest objęcie stanowiska redaktorki naczelnej renomowanego czasopisma naukowego „Nature” przez polską genetyczkę Magdalenę Skipper. – Potrzebujemy więcej takich przykładów, by rozwijać swoje pasje i zainteresowania, mniej wirtualnie, a więcej w rzeczywistości – podsumowuje Jadwiga Emilewicz.
fot. freepik.com
oprac. /kp/
