Ponad 8,2 tys. górników objętych pomocą w roku 2026

Z dniem 1 stycznia zaczęły obowiązywać nowe regulacje dotyczące wsparcia dla osób opuszczających sektor górniczy. Na podstawie najnowszych danych, w 2026 roku z systemu wsparcia ma skorzystać 8247 pracowników, a ostateczne liczby mogą ulegać zmianie, gdyż każda sytuacja jest rozpatrywana indywidualnie, biorąc pod uwagę struktury organizacyjne przedsiębiorstw.

W ministerstwie toczą się prace nad zatwierdzeniem rocznych planów przekazanych przez spółki górnicze. Po ich akceptacji oraz zatwierdzeniu wniosków o dotacje, mają zostać podpisane stosowne umowy. Na koniec minionego roku w Polskiej Grupie Górniczej zatrudnionych było 34 970 osób. Spółka ma zamiar od 1 kwietnia rozpocząć likwidację ruchu Wujek w kopalni Staszic-Wujek, a od 1 lipca planuje likwidację ruchu Bielszowice w kopalni Ruda. Programy likwidacyjne zostały już złożone i aktualnie są w trakcie weryfikacji przez Agencję Rozwoju Przemysłu. Pierwsze odejścia w ramach jednorazowych odpraw przewidziane są na marzec, a wypłaty mają rozpocząć się w kwietniu. W całym roku 2026 z tej formy pomocy w PGG ma skorzystać 738 osób, a z urlopów górniczych oraz przeróbkarskich – 2324.

W spółce Węglokoks Kraj, która zarządza kopalnią Bobrek, na koniec roku zatrudnionych było 1829 osób. Zakład zakończył działalność wydobywczą z końcem roku, a od 1 stycznia rozpoczęto proces likwidacji, co zostało zaakceptowane 17 lutego przez Ministerstwo Energii. Obecnie trwa demontaż infrastruktury podziemnej i przygotowania do likwidacji szybu Ignacy, a także planowana jest rozbiórka około 30 budynków na powierzchni. Wszyscy pracownicy kopalni Bobrek są aktualnie zaangażowani w działania likwidacyjne. Na połowę marca planowane są pierwsze dotacje o wartości około 40 mln zł, co ma umożliwić rozpoczęcie pierwszych odejść. W 2026 roku z kopalni planuje odejść 250 osób, a 246 wykorzysta urlopy górnicze. Zawarto umowę dotycząca przeniesienia 150 pracowników do PGG, a wkrótce planowane jest objęcie kolejną grupą 150 osób. Spółka исключает możliwość darowizn nieruchomości i zamierza zbywać majątek na warunkach komercyjnych.

W Jastrzębskiej Spółce Węglowej na koniec 2025 roku zatrudnionych było 20 488 osób. Na podstawie nowelizacji dokumentów, spółka może być objęta systemem wsparcia, lecz wymaga to jej ujęcia w odpowiednich planach strategicznych rządu. W Ministerstwie Energii opracowano program wsparcia dla sektora górnictwa węgla koksującego, a 19 lutego złożono wniosek o ujęcie projektu w wykaz prac legislacyjnych. JSW wystąpiła o wsparcie w wysokości 653 mln zł, podczas gdy w dokumentach przewidziano 447 mln zł. Ustalono, że 5639 pracowników mogłoby skorzystać z urlopów górniczych oraz przeróbkarskich, a 2150 z jednorazowych odpraw.

Również w ministerstwie przygotowano projekt nowelizacji ustawy, który umożliwi objęcie wsparciem pracowników prywatnych przedsiębiorstw, takich jak PG Silesia. Rozwiązanie przewiduje możliwość przenoszenia pracowników do spółek objętych systemem wsparcia w przypadku niewypłacalności prywatnego podmiotu. Szacunkowy koszt takich świadczeń wynosi 49 mln zł, a na koniec roku w PG Silesia pracowało 748 osób. 18 lutego złożono wniosek o ujęcie projektu w wykaz prac legislacyjnych Rady Ministrów.

Iwona Malik, dyrektor departamentu górnictwa i hutnictwa w Ministerstwie Energii, podkreśliła, że początkowe prognozy odnośnie skutków finansowych ustawy opierały się na danych zbieranych przez ARP, lecz spółki zgłosiły większe zainteresowanie wsparciem niż przewidywano. W PGG zapotrzebowanie na urlopy górnicze wzrosło z 2027 do 2324, pojawiły się również wnioski o 275 urlopów przeróbkarskich, a liczba zgłoszeń o jednorazowe odprawy wyniosła 738 zamiast planowanych 760. W Południowym Koncernie Węglowym o wsparcie wystąpiło 68 osób, podczas gdy pierwotnie zakładano 34, natomiast w Węglokoksie Kraj 250 osób skorzysta z odpraw, a pozostali będą uczestniczyć w procesie likwidacyjnym.

Iwona Malik wyjaśniła, że opóźnienie w wypłacie jednorazowych odpraw do kwietnia wynika z technicznych kwestii związanych z ewidencją funduszy oraz zabezpieczeniem operacji w kopalniach wieloruchowych. „Były to kwestie, które musieliśmy ustalić zarówno ze spółką, jak i z Agencją Rozwoju Przemysłu na etapie Ministerstwa Energii, w celu zapewnienia technicznej oraz prawnej przejrzystości. Zajęło to trochę czasu, przyznaję, ale to znaczne kwoty” – podkreśliła. W kwietniu planowane są także pierwsze wypłaty z tytułu urlopów górniczych oraz przeróbkarskich. Przedsiębiorstwa wystąpiły do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o ocenę uprawnień pracowników do emerytur górniczych, a te procesy są prowadzone równolegle z przygotowaniem umów dotacyjnych.

Prezes PGG, Łukasz Deja, poinformował, że około 5% pracowników ubiegających się o ustawowe wsparcie nie uzyskuje zgody pracodawcy z powodu konieczności zapewnienia warunków pracy oraz ciągłości operacji zakładu. Równocześnie w spółce prowadzone są intensywne działania mające na celu alokację pracowników pomiędzy różnymi jednostkami.

fot. arch. red.
oprac. /kp/