Wysokie koszty energii oraz złożoność systemu podatkowego osłabiają konkurencyjność

Interakcje pomiędzy państwem a sektorem przedsiębiorczości oraz stabilne regulacje pozostają kluczowymi elementami, które mają istotny wpływ na funkcjonowanie firm w Polsce. Pomimo zauważalnej poprawy w komunikacji z administracją w ostatnich latach, przedsiębiorcy wciąż wymieniają niestabilność przepisów oraz niedoskonałości instytucjonalne jako poważne przeszkody w rozwoju.

Prof. Andrzej Zoll, były rzecznik praw obywatelskich, zwraca uwagę na to, że stan praworządności ma bezpośredni wpływ na gospodarkę. – Idea państwa prawa jest celem, do którego wciąż dążymy, mimo że byliśmy mu bliscy. Niestety, ostatnie lata i obecna sytuacja nie sprzyjają rozwojowi praworządności, która zawsze jest procesem. Mamy wiele przeszkód do usunięcia, które zostały wcześniej wytworzone, ale obecnie stajemy w obliczu jeszcze gorszych przeszkód – ocenia. Dr Jacek Goliszewski z Business Centre Club zauważa, że po zmianie administracji nastąpiła poprawa w relacjach z administracją, a przedstawiciele organizacji biznesowych są coraz częściej zapraszani do konsultacji w ministerstwach i parlamencie. – Mimo to wciąż brakuje oczekiwanych i konkretnych rezultatów tych rozmów – dodaje.

Analizy zawarte w raporcie Banku Gospodarstwa Krajowego oraz Polskiego Instytutu Ekonomicznego zatytułowanym „Inwestycje jako fundament nowego modelu rozwoju Polski” potwierdzają te obserwacje, wskazując, że jakość regulacji oraz przewidywalność przepisów mają pozytywny wpływ na wzrost gospodarczy. Z kolei raport PIE dotyczący „Aktywności inwestycyjnej polskich przedsiębiorstw” ujawnia, że częste zmiany w prawodawstwie, nowe obowiązki raportowe oraz niejednoznaczne interpretacje podatkowe zwiększają koszty operacyjne i utrudniają długofalowe planowanie inwestycji, szczególnie w długoterminowych projektach. – Czekanie na rozwiązanie problemu prawnego przez kilka lat to sytuacja, która stawia gospodarkę w trudnej pozycji. Efekt stanu prawnego na działalność gospodarczą jest bardzo istotny. Osoba, która tworzy dobra materialne, będąca przedsiębiorcą, musi operować w środowisku z stabilnym prawodawstwem oraz dobrze zorganizowanym państwem, które ma sprawnie działające władze wykonawcze, ustawodawcze i sądownicze – podkreśla prof. Andrzej Zoll.

Z badania SW Research, zleconego przez tygodnik "Wprost", wynika, że ponad 45% uczestników ocenia relacje pomiędzy państwem a biznesem jako przeciętne, 28% jako złe lub bardzo złe. Jedynie 18% ankietowanych oceniło te relacje pozytywnie. Przedsiębiorcy są nieco bardziej optymistyczni – powyżej 40% z nich uznało je za bardzo dobre lub dobre, 32% za średnie, a 28% za słabe lub bardzo słabe.

Dr Jacek Goliszewski zauważa, że mimo awansu Polski do grona 20 największych gospodarek na świecie i stabilnego wzrostu gospodarczego, otoczenie wciąż wymaga poprawy z perspektywy przedsiębiorstw. – Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na ceny energii – są one jednymi z najwyższych w Europie, co wpływa na podniesienie kosztów produkcji i usług, co z kolei osłabia konkurencyjność polskich firm. Drugą sprawą jest złożony system podatkowy. W trakcie spotkania z ministrem Andrzejem Domańskim apelowaliśmy o wprowadzenie spójnego, przejrzystego i łatwego do zrozumienia systemu podatkowego – wyjaśnia. W zestawieniu konkurencyjności systemów podatkowych 2025 – International Tax Competitiveness Index 2025, opracowanym przez amerykańską organizację Tax Foundation, Polska zajmuje 35. miejsce wśród 38 państw OECD, co oznacza spadek w porównaniu do roku poprzedniego.

Innym wyzwaniem pozostaje sytuacja na rynku pracy. Niskie bezrobocie, z perspektywy makroekonomicznej korzystne, prowadzi do trudności w pozyskiwaniu pracowników oraz do powstawania luki kompetencyjnej. W odpowiedzi na te wyzwania, przedsiębiorstwa coraz częściej sięgają po automatyzację, robotyzację oraz technologie oparte na sztucznej inteligencji. – W inwestycjach w nowe technologie, nie tylko te oszczędzające koszty i energię, ale także te wykorzystujące sztuczną inteligencję, takie jak automatyka, robotyka, przemysł 5.0 oraz analityka predykcyjna, potrzebne jest wsparcie ze strony państwa – wprowadzenie ulg podatkowych oraz inwestycyjnych, jak również pomoc dla małych i średnich przedsiębiorstw, które nie dysponują funduszami na inwestycje w te obszary – podkreśla dr Jacek Goliszewski.

fot. freepik.com
oprac. /kp/