18% Polaków pracuje poniżej swoich umiejętności

Wykorzystywanie umiejętności podczas pracy może zwiększać wynagrodzenia o kilka procent oraz zmniejszać ryzyko wypalenia zawodowego.[INTRO] [CONTENT]Mimo że niemal co piąta osoba zatrudniona w Polsce wykonuje prace, które są poniżej jej kwalifikacji, krajowy rynek pracy wygląda pod tym względem lepiej niż średnia w krajach OECD. Pełne wykorzystanie zdolności pracowników to jednak coś więcej niż tylko dane statystyczne; przekłada się to na rzeczywiste korzyści - sprzyja to nie tylko wyższym zarobkom, lecz także lepszemu dobrostanowi oraz mniejszemu ryzyku wypalenia zawodowego. Około 18% Polaków na rynku pracy realizuje zadania, które są poniżej ich poziomu kwalifikacji. To wartość zdecydowanie niższa od średniej dla państw OECD, gdzie problem ten dotyczy 26% pracujących. Julian Kocerka z Narodowego Banku Polskiego wskazuje, że różnice między krajami mogą być spowodowane różnym poziomem rozwoju technologicznego i strukturą gospodarki. - Warto zauważyć, że najwyższe wyniki w tym wskaźniku obserwuje się w rozwiniętych krajach, takich jak USA, gdzie wynosi 39% czy Niemcy, z wynikiem 32%. To kraje charakteryzujące się zaawansowaną strukturą zatrudnienia, dużym udziałem innowacyjnych sektorów i właściwą dynamiką rynku pracy, co ułatwia lepsze dopasowanie kompetencji do potrzeb pracodawców - dodaje ekspert. Badania OECD pokazują, że efektywne wykorzystywanie umiejętności w pracy wpływa na wyższą produktywność, co w konsekwencji prowadzi do lepszych wynagrodzeń. Najsilniejszy związek z dochodami mają umiejętności związane z wpływaniem na decyzje innych - w krajach OECD ich stosowanie przekłada się na średni wzrost wynagrodzenia o około 6%, podczas gdy w Polsce oszacowano ten wskaźnik na 7%. - Do innych umiejętności, których zastosowanie w pracy przekłada się na większe wynagrodzenia, należą: umiejętność czytania (ze zrozumieniem), rozwiązywania problemów, samodzielnego wykonywania i oceniania własnych zadań, umiejętności matematyczne oraz sprawne korzystanie z narzędzi informacyjno-komunikacyjnych. Zgodnie z wnioskami OECD, zastosowanie tych umiejętności w pracy podnosi stawki godzinowe wynagrodzenia o 4-5%, niezależnie od poziomu wykształcenia - podkreśla Julian Kocerka. W ostatnich latach rośnie znaczenie umiejętności związanych z przetwarzaniem informacji. Przez ostatnią dekadę w większości krajów OECD wzrosło wykorzystanie umiejętności obejmujących czytanie, pisanie, liczenie oraz rozwiązywanie problemów, a także korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Badanie przeprowadzone przez Programme for the International Assessment of Adult Competencies w 2023 roku wykazało wzrost deklarowanego stosowania tych kompetencji od 0 do 1,5 pkt. w pięciostopniowej skali, w porównaniu do danych sprzed dekady. Jak zauważa ekspert, w Polsce tempo tych zmian było wolniejsze niż w większości krajów OECD - z wyjątkiem sektora technologii informacyjno-komunikacyjnych, gdzie obserwowano znaczący wzrost. To była jednocześnie kategoria, w której w całym OECD zanotowano największy przyrost stosowania tych umiejętności w miejscu pracy. Okazuje się, że pełniejsze wykorzystanie kompetencji zawodowych może nie tylko prowadzić do wyższych dochodów, ale także do lepszego samopoczucia pracowników oraz zmniejszenia ryzyka wypalenia zawodowego. - Częstsze używanie nabytych umiejętności w pracy koreluje z większą satysfakcją z życia i wyższym zaangażowaniem w realizacji obowiązków zawodowych. Najsilniejszy wpływ miały umiejętności związane z samodzielnym rozwiązywaniem i ocenianiem wykonywanych zadań. Z drugiej strony, brak wykorzystywania swoich zdolności oraz monotonia prowadzą do frustracji oraz podnoszą prawdopodobieństwo wystąpienia objawów wypalenia - podsumowuje Julian Kocerka. fot. freepik.com. oprac. /kp/[/CONTENT]

Mimo że niemal co piąta osoba zatrudniona w Polsce wykonuje prace, które są poniżej jej kwalifikacji, krajowy rynek pracy wygląda pod tym względem lepiej niż średnia w krajach OECD. Pełne wykorzystanie zdolności pracowników to jednak coś więcej niż tylko dane statystyczne; przekłada się to na rzeczywiste korzyści - sprzyja to nie tylko wyższym zarobkom, lecz także lepszemu dobrostanowi oraz mniejszemu ryzyku wypalenia zawodowego.

Około 18% Polaków na rynku pracy realizuje zadania, które są poniżej ich poziomu kwalifikacji. To wartość zdecydowanie niższa od średniej dla państw OECD, gdzie problem ten dotyczy 26% pracujących. Julian Kocerka z Narodowego Banku Polskiego wskazuje, że różnice między krajami mogą być spowodowane różnym poziomem rozwoju technologicznego i strukturą gospodarki. - Warto zauważyć, że najwyższe wyniki w tym wskaźniku obserwuje się w rozwiniętych krajach, takich jak USA, gdzie wynosi 39% czy Niemcy, z wynikiem 32%. To kraje charakteryzujące się zaawansowaną strukturą zatrudnienia, dużym udziałem innowacyjnych sektorów i właściwą dynamiką rynku pracy, co ułatwia lepsze dopasowanie kompetencji do potrzeb pracodawców - dodaje ekspert.

Badania OECD pokazują, że efektywne wykorzystywanie umiejętności w pracy wpływa na wyższą produktywność, co w konsekwencji prowadzi do lepszych wynagrodzeń. Najsilniejszy związek z dochodami mają umiejętności związane z wpływaniem na decyzje innych - w krajach OECD ich stosowanie przekłada się na średni wzrost wynagrodzenia o około 6%, podczas gdy w Polsce oszacowano ten wskaźnik na 7%. - Do innych umiejętności, których zastosowanie w pracy przekłada się na większe wynagrodzenia, należą: umiejętność czytania (ze zrozumieniem), rozwiązywania problemów, samodzielnego wykonywania i oceniania własnych zadań, umiejętności matematyczne oraz sprawne korzystanie z narzędzi informacyjno-komunikacyjnych. Zgodnie z wnioskami OECD, zastosowanie tych umiejętności w pracy podnosi stawki godzinowe wynagrodzenia o 4-5%, niezależnie od poziomu wykształcenia - podkreśla Julian Kocerka.

W ostatnich latach rośnie znaczenie umiejętności związanych z przetwarzaniem informacji. Przez ostatnią dekadę w większości krajów OECD wzrosło wykorzystanie umiejętności obejmujących czytanie, pisanie, liczenie oraz rozwiązywanie problemów, a także korzystanie z technologii informacyjno-komunikacyjnych. Badanie przeprowadzone przez Programme for the International Assessment of Adult Competencies w 2023 roku wykazało wzrost deklarowanego stosowania tych kompetencji od 0 do 1,5 pkt. w pięciostopniowej skali, w porównaniu do danych sprzed dekady. Jak zauważa ekspert, w Polsce tempo tych zmian było wolniejsze niż w większości krajów OECD - z wyjątkiem sektora technologii informacyjno-komunikacyjnych, gdzie obserwowano znaczący wzrost. To była jednocześnie kategoria, w której w całym OECD zanotowano największy przyrost stosowania tych umiejętności w miejscu pracy.

Okazuje się, że pełniejsze wykorzystanie kompetencji zawodowych może nie tylko prowadzić do wyższych dochodów, ale także do lepszego samopoczucia pracowników oraz zmniejszenia ryzyka wypalenia zawodowego. - Częstsze używanie nabytych umiejętności w pracy koreluje z większą satysfakcją z życia i wyższym zaangażowaniem w realizacji obowiązków zawodowych. Najsilniejszy wpływ miały umiejętności związane z samodzielnym rozwiązywaniem i ocenianiem wykonywanych zadań. Z drugiej strony, brak wykorzystywania swoich zdolności oraz monotonia prowadzą do frustracji oraz podnoszą prawdopodobieństwo wystąpienia objawów wypalenia - podsumowuje Julian Kocerka.

fot. freepik.com.
oprac. /kp/