Minimalne wynagrodzenie w górę

Od 1 stycznia obowiązuje wyższe minimalne wynagrodzenie za pracę. Najniższa krajowa wzrosła o 140 zł i wynosi obecnie 4806 zł brutto, co przekłada się na ok. 3605 zł „na rękę”. Według rządowych szacunków najniższą pensję otrzymuje w Polsce ok. 3 mln osób.

Prawo do minimalnego wynagrodzenia przysługuje każdemu pracownikowi, niezależnie od posiadanych kwalifikacji, zajmowanego stanowiska, systemu czasu pracy czy warunków, w jakich wykonywana jest praca. Przepisy gwarantują coroczny wzrost tej kwoty co najmniej na poziomie prognozowanej inflacji. W sytuacji, gdy wysokość płacy minimalnej jest niższa niż połowa przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, mechanizm ten zostaje dodatkowo wzmocniony o 2/3 prognozowanego realnego wzrostu produktu krajowego brutto. Minimalne wynagrodzenie nie ogranicza się wyłącznie do pensji zasadniczej. Jest to całkowity przychód pracownika za nominalny czas pracy w danym miesiącu obejmujący również inne składniki wynagrodzenia i świadczenia pracownicze. Jednocześnie przepisy określają, które elementy nie są wliczane do tej kwoty – to m.in. dodatek stażowy, wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, nagrody jubileuszowe, odprawy emerytalne i rentowe ani dodatek za pracę w porze nocnej.

W porównaniu z rokiem 2025 r., gdy najniższa krajowa wynosiła 4666 zł brutto, obecna stawka oznacza wzrost o 140 zł. Równocześnie podniesiona została minimalna stawka godzinowa dla określonych umów cywilnoprawnych, która od stycznia 2026 r. wynosi 31,40 zł, czyli o 90 groszy więcej niż wcześniej.

Na przestrzeni ostatnich 25 lat płaca minimalna systematycznie rosła. W 2000 r. wynosiła 700 zł, w 2008 r. 1126 zł, w 2017 r. 2000 zł, a w 2022 r. 3010 zł. Największe podwyżki miały miejsce w latach 2023 r. i 2024 r., kiedy to minimalne wynagrodzenie było podnoszone dwukrotnie w ciągu roku. Wynikało to z przepisów, które mówią, że jeżeli prognozowany na następny rok wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem wynosi co najmniej 105%, ustala się dwa terminy zmiany wysokości minimalnego wynagrodzenia i minimalnej stawki godzinowej. W 2023 r. stawka wzrosła w styczniu do 3490 zł, a w lipcu do 3600 zł, natomiast w 2024 r. osiągnęła poziom odpowiednio 4242 zł i 4300 zł.

W ciągu ostatniej dekady minimalne wynagrodzenie zwiększyło się o ponad 3000 zł, jednak wzrostowi płac towarzyszył także wyraźny wzrost kosztów życia. Dane Głównego Urzędu Statystycznego pokazują, że w ciągu 20 lat ceny towarów i usług konsumpcyjnych wzrosły o ok. 85%, a w ciągu ostatnich 10 lat o blisko 50%.

Ustawowo określona płaca minimalna obowiązuje w 22 z 27 krajów UE. Wyjątki stanowią Dania, Włochy, Austria, Finlandia i Szwecja. Według danych Eurostatu Polska plasowała wśród krajów, gdzie najniższa pensja mieściła się w przedziale od 1000 do 1500 euro miesięcznie (1091 euro). W najwyższej grupie, z minimalnym wynagrodzeniem przekraczającym 1500 euro, znalazły się Francja (1802 euro), Belgia (2070 euro), Niemcy (2161 euro), Holandia (2193 euro), Irlandia (2282 euro) i Luksemburg (2638 euro). Z kolei w 10 krajach płaca minimalna wynosiła poniżej 1000 euro miesięcznie – były to Bułgaria (551 euro), Węgry (707 euro), Łotwa (740 euro), Rumunia (814 euro), Słowacja (816 euro), Czechy (826 euro), Estonia (886 euro), Malta (961 euro), Grecja (968 euro) i Chorwacja (970 euro).

fot. freepik.com
oprac. /kp/