Upał w pracy. Jakie obowiązki mają pracodawcy, a jakie prawa pracownicy?

Prognozowane na 2 i 3 lipca temperatury przekraczające 30°C stawiają pod znakiem zapytania komfort i bezpieczeństwo pracowników. Kodeks pracy jasno określa obowiązki pracodawców i prawa pracowników w takich sytuacjach, a na horyzoncie pojawiają się nowe regulacje, które mają od przyszłego roku jeszcze lepiej chronić zatrudnionych przed negatywnymi skutkami wysokich temperatur.

Zgodnie z przepisami pracodawca musi zapewnić nieodpłatnie zimne napoje pracownikom, jeśli temperatura w miejscu pracy przekracza 28°C w pomieszczeniach zamkniętych lub 25°C na otwartej przestrzeni. Napoje te powinny być dostępne stale i w ilości wystarczającej do zaspokojenia potrzeb zatrudnionych.

Pracodawcy są zobowiązani do dostosowania warunków pracy do panujących warunków atmosferycznych. W skrajnych przypadkach możliwe jest wprowadzenie dodatkowych przerw, skrócenie czasu pracy lub rotacja na stanowiskach, jednak bez obniżania wynagrodzenia. W przypadku pracy na zewnątrz zalecane jest organizowanie przerw w zacienionych i zadaszonych miejscach, a także umożliwienie wykonywania obowiązków w chłodniejszych porach dnia. Pracownicy powinni być odpowiednio ubrani – w lekką odzież i nakrycia głowy chroniące przed słońcem.

Przy pracach brudzących, wykonywanych w wysokiej temperaturze lub wymagających wysokiej higieny procesów technologicznych firma musi zapewnić co najmniej 90 litrów wody dziennie na każdego pracownika do celów higienicznych.

W biurach szczególną uwagę należy zwrócić na sprawność systemów wentylacyjnych i klimatyzacyjnych oraz ochronę okien przed nadmiernym nasłonecznieniem. Urządzenia te nie mogą jednak powodować przeciągów ani wychładzać pomieszczeń do zbyt niskiej temperatury.

Dodatkowo obowiązują przepisy zabraniające zatrudniania młodocianych w pomieszczeniach, w których temperatura przekracza 30°C przy wilgotności powietrza powyżej 65%.

Na początku 2026 r. w życie wejdą nowe regulacje mające na celu ograniczenie skutków upałów. Zgodnie z nowelizacją rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy firmy będą zobowiązane do zastosowania rozwiązań minimalizujących skutki upałów w zależności od rodzaju pracy wykonywanej przez pracowników. – W przypadku gdy temperatura w pomieszczeniu pracy z uwagi na warunki atmosferyczne przekroczy 28°C, a przy pracach ciężkich 25°C, pracodawca będzie zobowiązany zapewnić odpowiednie rozwiązania techniczne obniżające tę temperaturę, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Jeżeli obniżenie temperatury nie jest możliwe – zastosować odpowiednie rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników uzależnione od warunków i specyfiki pracy – wskazano w uzasadnieniu do projektu rozporządzenia.

Dodatkowo pracodawcy będą zobowiązani do ustalenia dopuszczalnych temperatur w porozumieniu z pracownikami w ramach komisji BHP zgodnie z Kodeksem pracy.

Nowe przepisy nie będą jednak obowiązywać w niektórych sektorach. Chodzi m.in. pracę w transporcie i w komunikacji, w jednostkach gospodarki komunalnej, w jednostkach organizacyjnych pomocy społecznej i jednostkach organizacyjnych wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej zapewniających całodobową opiekę oraz w instytucjach opieki nad dziećmi do lat 3.

fot. freepik.com
oprac. /kp/