Praca ponad normę odpowiada za 1/3 chorób zawodowych

Mieszkańcy krajów Unii Europejskiej spędzają w pracy coraz mniej godzin, jednak nadal blisko 7% z nich pracuje ponad 49 godzin tygodniowo. Problem ten dotyczy głównie osób samozatrudnionych. Młodsze pokolenia odrzucają jednak model oparty na poświęceniu i nadgodzinach.

Według najnowszych danych Eurostatu w 2024 r. 6,6% pracowników w wieku 20–64 lat poświęcało na pracę zawodową ponad 49 godzin tygodniowo. To prawie 7% zatrudnionych, którzy spędzali w pracy znacznie więcej czasu, niż przewiduje standardowy wymiar etatu. Choć odsetek ten spada – w 2023 r. wynosił 7,1%, a w 2005 r. 11,7% – eksperci wskazują, że nadmierne obciążenie obowiązkami pozostaje poważnym problemem. Światowa Organizacja Zdrowia szacuje, że zbyt długi czas pracy odpowiada za około jedną trzecią chorób zawodowych, w tym tych prowadzących do zgonów.

W 2024 r. najwyższy odsetek pracowników spędzających w pracy ponad 49 godzin tygodniowo odnotowano w Grecji (12,4%), na Cyprze (10%) i we Francji (9,9%). W Polsce wskaźnik ten wyniósł 7% i także maleje – w 2015 r. wynosił 13,2%, a w 2005 r. 18,3%. Najmniej przeciążonych pracą odnotowano w Bułgarii (0,4%), na Łotwie (1%) i Litwie (1,4%).

Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka z zespołu forsightu gospodarczego w Polskim Instytucie Ekonomicznym, zwraca uwagę, że choć w ostatnich dekadach rynek pracy przeszedł rewolucję, to zapewnienie work-life balance wciąż pozostaje wyzwaniem. – W wielu krajach skrócono tygodniowy czas pracy, wprowadzono elastyczne godziny oraz nowe modele organizacji pracy. Z jednej strony zmieniły się formy zatrudnienia (wzrosła popularność pracy zdalnej, kontraktów krótkoterminowych, freelancingu i tzw. gig economy), ale z drugiej spowodowało to, że dla wielu pracowników granica między czasem spędzanym w pracy a życiem prywatnym ulega zatarciu – podkreśla ekspertka.

Dane pokazują, że problem dotyka zwłaszcza samozatrudnionych. W 2024 r. w Grecji średni tygodniowy czas pracy tej grupy wynosił blisko 47 godzin, w Hiszpanii – 43,3 godz., a w Belgii i Polsce – 43,1 godz.

Najmłodsi pracownicy mają jednak inne podejście do pracy. – Młodsze pokolenia, zwłaszcza osoby z pokolenia Z, coraz wyraźniej zmieniają europejski rynek pracy, odrzucając model oparty na poświęceniu i nadgodzinach. Dla nich kluczowe są: sens pracy, autonomia, rozwój osobisty i czas wolny – wskazuje Katarzyna Zybertowicz. Firmy, odpowiadając na te oczekiwania, coraz częściej inwestują w programy wspierające dobrostan, oferują elastyczne formy zatrudnienia i dbają o kulturę work-life balance.

Jednocześnie z tegorocznego raportu "Work War Z" wynika, że 74% przedstawicieli generacji Z za najważniejsze uważa stabilizację finansową i bezpieczeństwo zatrudnienia. Dopiero w dalszej kolejności wskazują oni work-life balance czy zgodność wartości firmy z własnymi przekonaniami. Co trzeci młody pracownik oczekuje od pracodawców jasnej i rzeczowej komunikacji, a co czwarty – bezpośredniości i szczerości.

fot. freepik.com
oprac. /kp/