W wielu miejscowościach dojazd oznacza planowanie całego dnia wokół jednego autobusu albo pociągu. Choć część statystyk się poprawia, z dostępem do transportu wciąż kłopot ma ogromna grupa mieszkańców kraju.
Jeśli patrzeć wyłącznie na liczby, sytuacja w Polsce wygląda lepiej niż kilka lat temu. Jeśli jednak spojrzeć na codzienne dojazdy, nadal miliony osób mieszkają tam, gdzie bez samochodu trudno dostać się do pracy, szkoły czy lekarza.
W 2025 r. wybrane wskaźniki ubóstwa transportowego mieściły się w przedziale od 3,5 proc. do 23 proc. populacji. Rok wcześniej było to od 4,5 do 25 proc., a jeszcze w 2012 r. gospodarstwa domowe wydające na transport ponad 6 proc. dochodów stanowiły 38 proc.
Najmocniej problem widać przy dwóch miernikach: odsetku rodzin przeznaczających na transport więcej niż 6 proc. dochodu oraz wskaźniku odnoszącym wydatki do dwukrotności mediany. W tym drugim przypadku aż 23 proc. gospodarstw domowych wydaje na transport wyraźnie więcej niż przeciętnie.
Warto jednak pamiętać, że te dane mówią o dochodach i wydatkach, a nie o tym, czy autobus albo pociąg faktycznie dojeżdża do danej miejscowości.
Gdy przystanku po prostu nie ma
Z badania dotyczącego wykluczenia transportowego, przygotowanego przez cztery politechniki: Śląską, Warszawską, Gdańską i Poznańską, wynika, że problem dostępności transportu dotyczy 39 proc. z ponad 8 mln punktów adresowych. W praktyce oznacza to 10 mln osób w całym kraju, czyli 27 proc. populacji.
Na tle UE-27 Polska wypada przeciętnie w większości takich wskaźników, wynika z badania Oko-Institut. Około 11 proc. mieszkańców nie korzysta z transportu publicznego, bo go nie ma, jeździ zbyt rzadko albo jest źle dopasowany do potrzeb. Nieco ponad 3 proc. rezygnuje z niego dlatego, że podróż trwa za długo, a jedynie około 0,5 proc. wskazuje zbyt drogie bilety jako główną przeszkodę.
Co zapowiada państwo
Szacunki rządowe mówią o ok. 8 mln osób dotkniętych ubóstwem transportowym. Zjawisko wpisano do Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu, ale bez konkretnych celów i wskaźników, które pozwalałyby sprawdzić postęp. Dla porównania, przy ubóstwie energetycznym takie cele zostały zapisane.
W dokumencie wskazano natomiast działania, które mają poprawić sytuację. Chodzi o Krajowy Program Kolejowy do 2030 roku z perspektywą do roku 2032, Program inwestycyjny Centralny Port Komunikacyjny Etap II. 2024–2032, Program Uzupełniania Lokalnej i Regionalnej Infrastruktury Kolejowej – Kolej + do 2032 roku oraz Rządowy program budowy lub modernizacji przystanków kolejowych na lata 2021-2026.
Czytaj także: Polsko-czeska współpraca na torach. Przed branżą transportową nowe możliwości










.png)
















