Rozwój kolei dużych prędkości nie powinien odbywać się kosztem połączeń regionalnych. To właśnie kolej lokalna może zapewnić mieszkańcom mniejszych miejscowości dostęp do szybkich tras i stać się podstawą sprawnego systemu transportowego.
Jeśli polska kolej ma stać się jednym z filarów europejskiej sieci transportowej, nie wystarczy tylko budowa szybkich tras. Równie ważne jest to, by nowe inwestycje wzmacniały połączenia między dużymi ośrodkami a mniejszymi miastami oraz odciążały istniejące linie. Tak widzi to Jan Christoph Harder z czeskiej Škoda Group, który podkreśla, że bez dobrze działającej kolei regionalnej nie da się zbudować stabilnego systemu komunikacyjnego.
Miliony z funduszy i konkretne prace na torach
Skala wydatków na kolej w Polsce jest dziś bardzo duża. Według danych Polskich Linii Kolejowych z października 2026 r. w ramach Krajowego Planu Odbudowy prowadzone są 43 przedsięwzięcia o łącznej wartości niemal 12 mld zł. Dodatkowo z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027 kolej otrzymała 24,2 mld zł.
Te pieniądze trafiają nie tylko na modernizację tras, ale też na zwiększanie przepustowości, rozwój systemów sterowania ruchem, zakup taboru i poprawę przewozu towarów. Z perspektywy branży oznacza to jednoczesne wzmacnianie wielu elementów sieci, a nie wyłącznie pojedynczych, najbardziej widowiskowych inwestycji.
W tym samym kierunku idzie program Kolej Plus, realizowany od 2020 r.. Jego budżet to ok. 13,4 mld zł, a celem jest przywracanie połączeń lub zapewnianie dostępu do kolei przede wszystkim miastom liczącym ponad 10 tys. mieszkańców, które nie mają odpowiedniej oferty przewozów pasażerskich. Inwestycje mają być prowadzone do 2032 r.; wśród nich znalazła się modernizacja linii kolejowych nr 177 i 294 z Raciborza do Racławic Śląskich przez Głubczyce. Czytaj więcej: Głubczyce wrócą na kolejową mapę Polski.
Szybkie pociągi mają uwolnić miejsce na innych liniach
W ocenie Jana Christopha Hardera rozwój kolei dużych prędkości powinien przynieść korzyści znacznie szersze niż tylko krótsze czasy przejazdu. Kluczowe jest, aby sieć szybkich tras była oddzielona od pozostałej infrastruktury, bo wtedy można wykorzystać więcej przepustowości na liniach tradycyjnych. To z kolei otwiera drogę do zwiększenia równocześnie ruchu pasażerskiego i towarowego.
Jednym z najważniejszych projektów w tym obszarze ma być linia dużych prędkości „Y”. Ma ona połączyć Warszawę, Łódź, Poznań i Wrocław, a jej długość wyniesie ok. 480 km. Zakładana prędkość to 300–320 km/h, a na wybranych odcinkach nawet 350 km/h. Pierwszy fragment, prowadzący z Warszawy przez nowe lotnisko do Łodzi, ma zostać uruchomiony w 2032 r., natomiast połączenia z Poznaniem i Wrocławiem planowane są do końca 2035 roku.
Całość wpisuje się w szerszą koncepcję Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Dokument zakłada budowę ok. 4700 km nowych linii, w tym 2700 km tras kolei dużych prędkości. To właśnie ta warstwa ma w przyszłości zmienić układ połączeń w kraju i ułatwić spięcie głównych aglomeracji z regionalnym zapleczem.
Wspólny interes Warszawy i Pragi
Rozwój kolei jest też ważnym elementem relacji gospodarczych Polski i Czech. Skala współpracy widoczna jest między innymi w działalności Škoda Group, która dostarcza pociągi, tramwaje, trolejbusy, pojazdy metra, systemy trakcyjne, technologie cyfrowe i komponenty. W Polsce jej pojazdy kursują m.in. w warszawskim metrze jako składy Varsovia oraz we Wrocławiu, gdzie wykorzystuje się tramwaje producenta. Jan Christoph Harder przypomina przy tym, że fabryka w Ostrawie leży tuż przy granicy z Polską, a rynek polski ma dla firmy znaczenie strategiczne.
O rosnącej skali powiązań mówi także raport Instytutu Sobieskiego „Tandem Polska–Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie” z października 2026 r. Według autorów wartość polsko-czeskiej wymiany handlowej wzrosła z 5,4 mld euro w 2004 r. do rekordowych 39 mld euro w 2025 r. W ich ocenie dalszemu zacieśnianiu relacji powinny towarzyszyć inwestycje w transport.
W raporcie pojawia się także temat połączenia Warszawy i Pragi. Gdyby infrastruktura została rozwinięta, czas przejazdu między stolicami mógłby skrócić się do mniej niż czterech godzin. Obecnie podróż trwa ponad osiem godzin. Autorzy opracowania zwracają też uwagę na możliwość większego udziału czeskich firm w polskich projektach logistycznych.
Harder podkreśla, że wejście zagranicznych producentów na polski rynek bywa trudne, bo samorządy często stawiają na rozwiązania oparte na lokalnej produkcji. Jednocześnie zaznacza, że na rynku kolejowym popyt przewyższa moce fabryk, dlatego w przetargach powinna liczyć się technologia, a nie wyłącznie cena. Jak mówi, choć Škoda Group nie otworzy fabryki w Polsce, jej tramwaje na całym świecie korzystają z wielu polskich komponentów, a doświadczenie firmy może wspierać rozwój transportu w takich miastach jak Warszawa czy Wrocław.
Kooperacja obu krajów nie kończy się na kolei. Solaris i Škoda Group wspólnie rozwijają trolejbusy, które jeżdżą m.in. w Sofii, Budapeszcie, Bratysławie i Pradze. To kolejny przykład, że Polska i Czechy mogą budować na rynku transportowym ofertę, która uzupełnia się zamiast ze sobą konkurować.
Czytaj także: Kolej przewozi coraz więcej osób. Co zmienia się na dworcach i torach?










.png)























