Jedynie 23% firm implementuje sztuczną inteligencję, a 37% nie dostrzega jej użyteczności.

Duża część polskich przedsiębiorstw nadal nie jest gotowa do wprowadzenia innowacyjnych rozwiązań z zakresu sztucznej inteligencji, jak wynika z najnowszego badania realizowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim. Tylko 23% firm z dwunastu branż o największym potencjale na wykorzystanie tej technologii rzeczywiście implementuje narzędzia AI, podczas gdy 37% w ogóle ich nie rozważa.

Kto to są "konserwatyści" i "innowacyjni wizjonerzy"

Zgodnie z opinią Ignacego Święcickiego, lidera Zespołu Gospodarki Cyfrowej Polskiego Instytutu Ekonomicznego, 46% przedsiębiorstw kwalifikuje się jako "konserwatyści", czyli podmioty, które zachowują ostrożność w podejściu do technologii i nie dostrzegają jej potencjału w kontekście swojej działalności. W poprzednich analizach Ministerstwa Rozwoju i Technologii, które zostały przeprowadzone na początku 2024 roku wśród mikro, małych i średnich firm, odsetek przedsiębiorstw sceptycznych wobec cyfryzacji wynosił 38%. – Co więcej, widać, że mimo dynamicznych zmian na rynku oraz ciągłej obecności tematu AI w mediach, liczba firm bez zainteresowania cyfryzacją pozostaje znacząca i stabilna. Pozostałe grupy to "technologiczni nowicjusze" (36% firm), "cyfrowi praktycy" (12%) oraz "innowacyjni wizjonerzy" (6%). W ostatniej kategorii przeważają przedsiębiorstwa z sektora energetyki, IT oraz finansów i ubezpieczeń – wyjaśnia ekspert.

Ignacy Święcicki podkreśla, że skuteczne wykorzystanie potencjału sztucznej inteligencji wymaga znacznie szerszej transformacji w organizacjach. Zdaniem specjalisty z PIE wprowadzenie tej technologii wiąże się z koniecznością zmiany stylu zarządzania, organizacji pracy oraz rozwijania nowych umiejętności. – Wśród "konserwatystów" jednak wiele osób na kierowniczych stanowiskach nie śledzi trendów technologicznych (71%) i brakuje im umiejętności zarządzania procesem zmian (74%). W dużej mierze transformacja związana z wykorzystaniem AI wiąże się także z inwestycjami w aktywa niematerialne, takie jak umiejętności zarządcze, oprogramowanie i dane (nie tylko narzędzia do ich zbierania, ale również umiejętne zarządzanie danymi) czy kompetencje pracownicze. Inwestycje takie, często traktowane w oficjalnych statystykach jako zwykły koszt, mają istotny wpływ na wydajność przedsiębiorstw korzystających z AI, co potwierdzają obserwacje prezentowane w badaniach EBI – tłumaczy ekspert z PIE.

Jakie są skutki dla gospodarki?

Zgromadzone dane ukazują znaczące różnice w poziomie zaawansowania technologicznego przedsiębiorstw w Polsce, zarówno pomiędzy poszczególnymi branżami, jak i w ich obrębie. Ignacy Święcicki zauważa, że utrzymywanie się dużej liczby firm z sceptycznym podejściem do innowacji może w dłuższym czasie prowadzić do zaostrzenia różnic w rynku. W rezultacie mogą powstać silni liderzy technologiczni oraz liczna grupa przedsiębiorstw, które z czasem będą tracić konkurencyjność oraz udział w rynku. – Zjawisko to jest w pewnym sensie naturalne, jednak niepokoi skala tego zróżnicowania (zaledwie 6% "innowacyjnych wizjonerów", a aż 46% "konserwatystów") oraz rosnąca konkurencja z firm zagranicznych (cyfryzacja ułatwia dostęp do rynków międzynarodowych). W związku z tym rekomendacje dotyczące potrzeby wszechstronnego wsparcia ze strony administracji publicznej zawarte w raporcie wydają się uzasadnione, chociaż zmiana myślenia kadry kierowniczej będzie dużym wyzwaniem, gdyż wychodzi poza tradycyjnie pojmowane podnoszenie kwalifikacji czy szerzenie wiedzy – podsumowuje ekspert.

fot. freepik.com
oprac. /kp/