Coraz więcej ojców w Polsce decyduje się na rodzicielskie urlopy, mimo że odpowiedzialność za opiekę nad dziećmi nadal w dużej mierze spoczywa na kobietach.

W Polsce notuje się rosnący odsetek ojców, którzy wybierają urlop rodzicielski. W 2025 roku 24% mężczyzn skorzystało z tej formy wsparcia, co stanowi najwyższą wartość od momentu wprowadzenia nowych przepisów, i oznacza wzrost o 7 punktów procentowych w stosunku do roku 2024. Trend wzrostu obserwuje się od 2023 roku, kiedy to w polskich regulacjach wprowadzono unijne normy dotyczące równowagi między życiem zawodowym a prywatnym. Zmiany te wynikają z egzekwowania dyrektywy o równowadze życia zawodowego i prywatnego, która przyznała każdemu rodzicowi prawo do dziewięciu tygodni urlopu rodzicielskiego. Ta część urlopu jest przypisana wyłącznie do jednego z rodziców i nie może być przekazywana drugiemu parentowi.

Jak zauważa Ignacy Święcicki, szef Zespołu Gospodarki Cyfrowej w Polskim Instytucie Ekonomicznym, celem wprowadzenia dyrektywy było przede wszystkim zwiększenie zaangażowania mężczyzn w opiekę nad dziećmi oraz wsparcie kobiet w kontekście zawodowym. – Z analiz wynika, że większa aktywność ojców w zakresie obowiązków domowych i opiekuńczych poprawia sytuację zawodową kobiet i umożliwia im łączenie macierzyństwa z karierą. W przypadku braku wsparcia ze strony ojców, kobietom trudno jest zrealizować te dwa cele. Dlatego wiele kobiet rezygnuje z planów dotyczących rodzin lub z życia zawodowego. Badania wskazują, że w krajach, gdzie mężczyźni nie biorą czynnego udziału w domowych i opiekuńczych obowiązkach, występują duże różnice między mężczyznami a kobietami w kwestii chęci posiadania kolejnych dzieci – podkreśla.

Ekspert z PIE zwraca uwagę, że chociaż w ostatnich latach wzrasta liczba ojców korzystających z urlopów rodzicielskich, to większość zadań związanych z opieką nad dziećmi nadal leży na kobietach. – W 2025 roku kobiety odpowiadały za 94% wszystkich dni urlopów rodzicielskich oraz za 78% dni absencji chorobowej w pracy spowodowanej opieką nad dzieckiem. Dodatkowo, tylko 58% mężczyzn w 2025 roku skorzystało z dwutygodniowego pełnopłatnego urlopu ojcowskiego. Wydaje się, że niski poziom korzystania z przysługujących mężczyznom urlopów opiekuńczych może wynikać z obaw przed niekorzystną oceną ze strony pracodawcy – tłumaczy Ignacy Święcicki.

Z przeprowadzonych w 2022 roku badań PIE wynika, że 60% ojców małych dzieci obawia się, że ich przełożeni negatywnie zareagują na ich wnioski o urlop rodzicielski. Inne badania quasieksperymentalne pokazały, że pracodawcy mniej korzystnie oceniali CV mężczyzn, którzy deklarowali przerwę w pracy z powodu urlopu rodzicielskiego niż tych, którzy nie mieli takiej przerwy.

– Mimo tych przeszkód, badania sugerują, że korzystanie przez ojców z przysługujących im urlopów związanych z opieką nad dziećmi może przynosić korzyści dla ich dobrostanu, wspierając w budowaniu więzi rodzinnych oraz pomagając w walce z wypaleniem zawodowym – podsumowuje Ignacy Święcicki.

fot.
oprac. /kp/