Polska jest najszybciej wyludniającym się krajem Europy

Włączenie unijnych mechanizmów finansowych w proces transformacji demograficznej oraz wzmocnienie roli polityki spójności jako kluczowego narzędzia walki z wyludnianiem się regionów – to główne wnioski z debaty, która odbyła się w Brukseli podczas Europejskiego Tygodnia Regionów i Miast. Uczestnicy spotkania podkreślili, że problem wyludniania się, niskiej dzietności i lokalnych kryzysów gospodarczych jest jednym z kluczowych wyzwań dla przyszłości Europy.

Uczestnicy debaty byli zgodni co do tego, że problem demograficzny – obok bezpieczeństwa i energetyki – zagraża tożsamości europejskiej. Za kluczowe wyzwania uznano starzenie się społeczeństw, wyludnianie się terenów skrajnych, takich jak obszary górskie i wiejskie, oraz niewystarczające finansowanie regionalne. – W transformację demograficzną trzeba włączyć finanse europejskie. Polityka spójności musi być kontrolowana przez regiony, bo to właśnie ona w sposób znaczący może przyczynić się do walki z kryzysem demograficznym – podkreśliła Raquel García Gonzalez, członkini Europejskiego Komitetu Regionów i dyrektor generalna ds. europejskich rządu Asturii.

Debata nawiązała do pakietu opinii dotyczących wpływu polityki spójności na demografię przyjętych przez Radę Unii Europejskiej w listopadzie 2024 r. oraz opinii Komitetu Regionów o konieczności wykorzystania potencjału regionów w zakresie zmian demograficznych.

Polski punkt widzenia w dyskusji przedstawił marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki, który zaznaczył, że demografia jest podstawą przyszłości Europy. Marszałek wyraził opinię, że zarówno polityka spójności, jak i wspólna polityka rolna nie odpowiadają obecnym wyzwaniom demograficznym. – W Europie widać wyraźne tendencje depopulacyjne. W najbliższych latach będziemy obserwować wyludnianie się mimo napływających migrantów. To oznacza wyłączenie całych grup ludzi żyjących dotychczas na naszym kontynencie – stwierdził.

Piotr Całbecki przytoczył alarmujące dane, wskazując, że Polska jest krajem najszybciej wyludniającym się na kontynencie. Zgodnie z prognozami utrzymanie obecnej tendencji może oznaczać spadek liczby Polaków o 10 mln do 2060 r. Zwrócił uwagę na problem centralizacji kapitału, która „zasysa mieszkańców Polski w Warszawie i Trójmieście”, oraz na zmianę mentalności skutkującą odkładaniem zakładania rodzin przez młodych ludzi. – Jeśli nie stworzymy perspektywy bezpieczeństwa dla młodego człowieka, by mógł założyć rodzinę, nasze wysiłki co do zmiany tendencji będą daremne – zaznaczył.

Członkowie Europejskiego Komitetu Regionów osiągnęli porozumienie co do konieczności stworzenia instrumentów finansowych, które skutecznie zatrzymają młodych ludzi w ich rodzinnych miejscowościach. Zgodnie z ich stanowiskiem większe kompetencje w zakresie kreowania polityki populacyjnej należy przekazać regionom. Uznano również za godne rozważenia na forum europejskim przekazanie lokalnym administracjom większej autonomii w obsłudze programów populacyjnych. Wniosek jest jasny: klucz do walki z kryzysem demograficznym leży w zdecentralizowanym podejściu i efektywnym wykorzystaniu funduszy spójności.

fot. freepik.com
oprac. /kp/