Tylko 18,5% osób z niepełnosprawnościami jest zatrudnionych

Choć rynek pracy w Polsce pozostaje relatywnie stabilny, w przypadku osób z niepełnosprawnościami wciąż widać ogromną lukę. Według danych Eurostatu za 2025 r. różnica w poziomie zatrudnienia między tą grupą a pozostałą częścią społeczeństwa wynosiła 35 p.p., podczas gdy średnia dla Unii Europejskiej sięgała 24,2 p.p.

18,5% osób z niepełnosprawnościami pracuje – to właśnie ten wskaźnik pokazuje skalę wyzwania. Jak wynika z danych GUS, w Polsce żyje ponad 5 mln osób z niepełnosprawnościami, a aktywność zawodowa pozostaje w tej grupie niska mimo rosnących potrzeb pracodawców.

Wykształcenie i kompetencje nie są problemem

Fundacja Avalon, która rozpoczęła ogólnopolską kampanię „Widzimy się w pracy!”, zwraca uwagę, że osoby z niepełnosprawnościami nie tworzą jednorodnej grupy. Wśród nich są ludzie o różnym wykształceniu, doświadczeniu i kwalifikacjach. Dane Narodowego Spisu Powszechnego z 2021 r. pokazują, że 637,6 tys. osób z niepełnosprawnościami ukończyło studia.

Do tego dochodzą wyniki badań PFRON: 26,7% respondentów korzystało z kursów zawodowych podnoszących kwalifikacje, a 20,1% brało udział w kursach umożliwiających zdobycie uprawnień zawodowych. To ważny sygnał, bo temat zatrudnienia nie dotyczy braku kompetencji, lecz barier utrudniających ich wykorzystanie.

Coraz większa potrzeba aktywizacji

Z danych o rynku pracy wynika, że w drugim kwartale 2026 r. w Polsce aktywnych zawodowo było 17,8 mln osób, a stopa bezrobocia wynosiła 3,2%. Wśród osób z niepełnosprawnościami wskaźnik zatrudnienia sięgnął 18,5%, co oznaczało 492 tys. osób. Jednocześnie stopa bezrobocia w tej grupie wyniosła 8,6%, czyli 27 tys. osób.

Urzędy pracy również pokazują, że temat pozostaje aktualny. Na koniec 2025 r. w ich rejestrach znajdowało się 54,1 tys. osób z niepełnosprawnościami. W ciągu całego roku zarejestrowało się 74,9 tys. takich osób, a liczba ofert pracy skierowanych do tej grupy wyniosła 30,4 tys.

Według Fundacji Avalon znaczenie tych danych będzie rosło wraz ze zmianami demograficznymi. – Polska się starzeje. Liczba osób w wieku produkcyjnym będzie się zmniejszać, a pracodawcy już dziś mierzą się z coraz większymi trudnościami w pozyskiwaniu pracowników. W takiej sytuacji nie możemy pozwolić sobie na pomijanie ogromnej grupy osób, które mają kompetencje, doświadczenie i chcą pracować. Ludzie z niepełnosprawnościami nie są „rezerwą” rynku pracy, po którą sięgniemy dopiero wtedy, gdy zabraknie innych kandydatów. Są jego pełnoprawnymi uczestnikami, a ich potencjału przez lata nie potrafiliśmy w pełni wykorzystać. Zmiana demograficzna sprawia jednak, że dziś jest to nie tylko kwestia społeczna, ale także gospodarcza. Dostępny rynek pracy leży w interesie nas wszystkich – podkreśla Łukasz Wielgosz, członek zarządu Fundacji Avalon.

Poradnik dla pracodawców i bohaterowie kampanii

Kampania „Widzimy się w pracy!” ma przełożyć te liczby na konkretne działanie. Jej twarzami są osoby z niepełnosprawnościami pracujące w różnych zawodach, a jednym z elementów projektu jest poradnik przygotowany wspólnie z Fundacją Aktywizacja.

Materiał odpowiada na praktyczne pytania pracodawców dotyczące rekrutacji, przygotowania stanowiska pracy, organizacji obowiązków oraz dostępnych form wsparcia. Organizatorzy liczą, że pomoże to firmom tworzyć bardziej dostępne środowisko pracy i zmienić sposób myślenia o zatrudnianiu OzN. – Sama obecność osób z niepełnosprawnościami na rynku pracy to za mało. Potrzebujemy zmiany myślenia o ich miejscu w świecie zawodowym tak, aby zatrudnianie nie było postrzegane jako wyzwanie wymagające specjalnego podejścia, ale jako naturalna część różnorodnego rynku. W Fundacji Avalon działamy na rzecz realnej zmiany, dlatego kampanii towarzyszy poradnik dla pracodawców – praktyczne narzędzie, które przekłada wiedzę o dostępności i zatrudnianiu OzN na konkretne decyzje i rozwiązania. Zależy nam, żeby po zakończeniu kampanii pracodawcy mieli nie tylko więcej wiedzy, ale przede wszystkim większą gotowość do działania. Bo zmiana zaczyna się od sposobu myślenia, ale kończy dopiero wtedy, gdy przekłada się na realne możliwości – tłumaczy Helena Szczuka-Kalenský, dyrektor operacyjna Fundacji Avalon.

Czytaj także: Pracodawcy coraz częściej dostrzegają potencjał osób z niepełnosprawnościami

fot. Magnific
oprac. /kp/