W kwietniu, po raz pierwszy od połowy 2022 roku, właściciele firm najczęściej wskazywali niepewność gospodarczą jako główną przeszkodę w prowadzeniu działalności.

Na początku drugiego kwartału 2026 roku, nastroje wśród polskich przedsiębiorców znacząco wzrosły. Wartość Miesięcznego Indeksu Koniunktury w kwietniu wyniosła 103,6 pkt., co oznacza, że pozytywne oceny przeważają nad negatywnymi. Najlepsze wyniki odnotowano w obszarze sprzedaży, liczby nowych zamówień, sytuacji finansowej oraz rynku pracy. Równocześnie jednak właściciele firm coraz częściej wymieniają niepewność gospodarczą jako kluczową barierę w prowadzeniu biznesu.

MIK to wskaźnik stworzony przez Polski Instytut Ekonomiczny, który odzwierciedla nastroje w polskim sektorze przedsiębiorczości. Powstaje on na podstawie ankiet przeprowadzanych co miesiąc wśród 500 firm reprezentujących różne branże i wielkości. Wartość 100 pkt. jest uznawana za neutralną, a wyniki powyżej tej wartości wskazują na przewagę pozytywnych opinii dotyczących sytuacji gospodarczej.

Po słabszych danych z lutego i marca, kwietniowy wskaźnik MIK przyniósł poprawę. Wzrost o 5,7 pkt. w porównaniu do poprzedniego miesiąca zbliżył go do wartości obserwowanej na początku roku. Z siedmiu komponentów indeksu, pięć osiągnęło poziom powyżej neutralnego, obejmując sprzedaż, liczbę nowych zamówień, zatrudnienie, wynagrodzenia i płynność finansową.

Statystyki pokazują, że 53% przedsiębiorstw ma wystarczające środki finansowe, aby prowadzić działalność przez co najmniej trzy miesiące. Dodatkowo 30% firm zauważyło wzrost sprzedaży w porównaniu do miesiąca poprzedniego. Sytuacja na rynku pracy także się poprawia, ponieważ więcej przedsiębiorstw planuje zwiększenie zatrudnienia niż jego redukcję, a presja na płace zaczyna maleć z powodu spadającej inflacji.

Dr Anna Szymańska z Zespołu Wsparcia Badań PIE zaznacza, że kwiecień przyniósł pozytywne zmiany. – Po dwóch miesiącach w kwietniu pozytywne nastroje ponownie dominują w polskich przedsiębiorstwach. Widoczna jest znaczna poprawa na rynku – wartości wskaźników sprzedaży i nowych zamówień wzrosły w porównaniu do poprzedniego miesiąca, a kondycja finansowa firm także się poprawiła. Mimo lekkiego wzrostu bezrobocia, więcej przedsiębiorstw planuje zatrudnienie nowych pracowników. Zauważalny jest jednak spadek tempa wzrostu wynagrodzeń, co jest częściowo wynikiem malejącej inflacji – mówi ekspertka.

Najlepsze nastroje występują w sektorze produkcji oraz w branży transportu, spedycji i logistyki, gdzie firmy często raportują o wzroście sprzedaży oraz większej liczbie zamówień. W branży TSL, przedsiębiorstwa wskazują również na niedobory mocy produkcyjnych w kontekście realizowanych zleceń. Poprawa nastrojów występuje także w handlu i usługach, gdzie pozytywne opinie wynikają z dobrej sytuacji finansowej oraz rosnącej liczby zamówień. Mniej optymistyczne nastroje nadal panują w budownictwie, co eksperci łączą z ograniczoną aktywnością inwestycyjną.

W kwietniu przedsiębiorcy po raz pierwszy od połowy 2022 roku wskazywali na niepewność sytuacji gospodarczej jako główną przeszkodę w prowadzeniu swoich działań. Niemal dwie trzecie firm wymieniło ten problem. Na liście barier znaczną wagę mają także rosnące koszty energii oraz wydatki na pracowników (60%). Ponad 40% badanych zasygnalizowało trudności z dostępnością pracowników oraz zatorami płatniczymi. Najrzadziej wymienianymi trudnościami były brak produktów (25%) i koszty finansowania (23%). W porównaniu z poprzednim miesiącem najsilniejszy wzrost odnotowano w przypadku barier dotyczących cen energii i braków towarowych, które wzrosły o 7 punktów procentowych. Z drugiej strony wśród zgłaszanych problemów znacząco zmalała waga kosztów zatrudnienia i zatorów płatniczych oraz trudności w pozyskiwaniu pracowników.

– Niepewność gospodarcza stała się najważniejszą barierą w działalności firm, a na drugim miejscu pojawiły się rosnące ceny energii. Zauważono także większą liczba sygnałów dotyczących problemów z dostępnością produktów. Jest to skutkiem niestabilnej sytuacji geopolitycznej wynikłej z ataku USA i Izraela na Iran oraz zablokowania Cieśniny Ormuz, co wpłynęło na rynek ropy naftowej – podsumowuje dr Anna Szymańska.

fot.
oprac. /kp/