Przedsiębiorstwa z sektora MŚP podejmują inwestycje w technologie, chociaż brakuje im funduszy

Mniejsze i średnie firmy coraz bardziej dostrzegają znaczenie cyfryzacji oraz implementacji nowoczesnych technologii. Jak pokazuje raport „Cyfryzacja w sektorze MŚP. Co przyspieszy transformację?” opracowany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, głównym powodem podejmowania inwestycji w rozwiązania cyfrowe jest dążenie do poprawy efektywności operacyjnej oraz redukcji wydatków. Jednakże, przedsiębiorcy natrafiają na różnorodne przeszkody, głównie związane z finansowaniem tych inicjatyw.

Z analiz wynika, że proces cyfrowej transformacji w sektorze MŚP się intensyfikuje. Cyfryzacja odgrywa istotną rolę w strategii 64% firm, a wiele z nich planuje wprowadzenie dodatkowych technologii w nadchodzących miesiącach. Mikrofirmy przewidują zastosowanie średnio dwóch nowych rozwiązań, małe przedsiębiorstwa trzy, natomiast średnie – nawet cztery.

Najczęstszą przyczyną wskazywaną przez przedsiębiorców jest chęć poprawy efektywności działania, co zadeklarowało 48,9% uczestników badania. Pozostałe powody to optymalizacja wydatków (39%) oraz rosnące wymagania klientów i partnerów biznesowych (34,6%). Mimo to, ponad 90% firm nie korzysta z konkretnych wskaźników efektywności do oceny działań związanych z cyfryzacją, co oznacza, że w wielu przypadkach transformacja technologiczna odbywa się na zasadzie intuicji, a nie analizy danych.

Najwyższy poziom zaangażowania w cyfryzację wykazują przedsiębiorstwa z branży finansowej, ubezpieczeniowej i nieruchomości (69%), a także firmy przemysłowe (65,6%). W przypadku średnich podmiotów najczęściej planowane inwestycje dotyczą obszaru cyberbezpieczeństwa, podczas gdy mikrofirmy koncentrują się głównie na narzędziach zwiększających ich obecność w sieci.

Jednak właściciele firm napotykają liczne trudności. „Zdecydowana większość przedsiębiorców wskazuje, że niepewna sytuacja rynkowa stanowi główną barierę w implementacji rozwiązań cyfrowych. Na drugim miejscu znajdują się problemy związane z finansowaniem transformacji. Z jednej strony mamy do czynienia ze skomplikowanymi procedurami pozyskiwania funduszy, z drugiej - młodsze firmy mają trudności w uzyskaniu środków na tego typu projekty” – wyjaśnia Marek Grygier, ekspert ds. cyfrowej transformacji w BGK. Około 30% badanych wskazuje brak adekwatnych instrumentów finansowych jako poważną przeszkodę w cyfryzacji, a podobny odsetek zwraca uwagę na trudności w uzyskaniu wsparcia finansowego. Natomiast 15% przedsiębiorstw ocenia proces ubiegania się o fundusze jako zbyt złożony.

W rezultacie 64% firm korzysta z własnych środków na finansowanie cyfrowej transformacji. Około 12% sięga po instrumenty zwrotne, podczas gdy ponad 39% korzysta z bezzwrotnych form wsparcia. W gronie przedsiębiorstw, które korzystają z jednego źródła finansowania, 55% wskazuje kapitał własny, a 33% to fundusze bezzwrotne.

Część przedsiębiorców przekonuje, że łatwiejszy dostęp do funduszy mógłby znacznie przyspieszyć lub umożliwić rozpoczęcie działań związanych z cyfryzacją. Co czwarta badana firma stwierdza, że w takim przypadku sięgnęłaby po dotacje z funduszy publicznych lub funduszy Unii Europejskiej. Równocześnie 86% podkreśla, że nawet bez takiego wsparcia nie zamierza wycofywać się z planowanych inwestycji technologicznych. „To stanowi wyzwanie dla sektora bankowego: jak usprawnić ten aspekt, aby firmy mogły częściej korzystać z kredytów, jeśli tego chcą. Gdy mamy ograniczone zasoby i fundusze na dotacje oraz bezzwrotne wsparcie, należałoby zastosować pewne rozwiązania, które sprawdzają się w innych dziedzinach, jak na przykład pożyczki z częściowym umorzeniem lub bardzo niskim kosztem. Doskonałym przykładem są fundusze z KPO na pożyczki” – dodaje prof. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes zarządu BGK. Pomoc w wypełnieniu części luki finansowej próbują zapewnić instrumenty Unii Europejskiej, wdrażane przez BGK w ramach regionalnych programów operacyjnych, które umożliwiają firmom korzystanie z preferencyjnych pożyczek na cele cyfryzacji.

Dostęp do zewnętrznego finansowania jest kluczowy również ze względu na skalę planowanych inwestycji. Ponad 27% firm planuje zwiększenie nakładów na cyfryzację, a 57% chce utrzymać je na tym samym poziomie. Wysokość przewidywanych wydatków rośnie wraz z wielkością przedsiębiorstwa. Średnio mikrofirmy zamierzają przeznaczyć na ten cel około 106 tys. zł, małe przedsiębiorstwa około 300 tys. zł, natomiast średnie blisko 987 tys. zł. 14% średnich firm planuje wręcz inwestycje sięgające 1,8 mln zł.

fot.
oprac. /kp/