Rząd planuje podwyżki stawek za zezwolenia na pracę obcokrajowców

Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przychyliło się do postulatów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, które zakładają znaczący wzrost stawek za wydawanie zezwoleń oraz rejestrację oświadczeń o powierzeniu pracy cudzoziemcom. Zdaniem ekspertów proponowane zmiany, choć wydają się uzasadnione – opłaty nie były aktualizowane od blisko 20 lat – budzą pytania o proporcje i tempo ich wprowadzenia.

Zgodnie z najnowszą wersją projektu rozporządzenia stawki za legalizację pracy mają wzrosnąć nawet czterokrotnie. Opłata za zezwolenie na pracę do trzech miesięcy ma zdrożeć z 50 zł do 200 zł, za zezwolenie na pracę powyżej 3 miesięcy – ze 100 zł do 400 zł, za zezwolenie na pracę sezonową – ze 30 zł do 120 zł, a za wpis oświadczenia o powierzeniu pracy cudzoziemcowi – ze 100 zł do 400 zł. – Taka skala zmian oznacza istotne zwiększenie kosztów po stronie pracodawców. Najmocniej odczują to firmy z sektora MŚP, które w dużej mierze opierają się na pracy cudzoziemców – ocenia Krzysztof Inglot, ekspert rynku pracy, założyciel Personnel Service.

Kierunek zmian z perspektywy rynku pracy jest postrzegany jako zasadny. Krzysztof Inglot zwraca uwagę, że przez lata symbolicznie niskie opłaty ułatwiały rozwój szarej strefy i proceder handlu oświadczeniami czy zezwoleniami na pracę. – W praktyce oznaczało to, że nieuczciwe podmioty mogły masowo rejestrować fikcyjne oferty, tworząc pozory legalnego zatrudnienia i sprzedając dokumenty cudzoziemcom, którzy nigdy nie trafiali do polskich firm. Podwyższenie stawek może ograniczyć tę patologię – próg wejścia na rynek stanie się wyższy, co utrudni działanie firm nastawionych wyłącznie na handel dokumentami – uważa ekspert.

Jednak dla legalnie działających pracodawców, zwłaszcza w sektorze małych i średnich przedsiębiorstw, podwyżka oznacza kolejną falę kosztów. Krzysztof Inglot przypomina, że mierzą one się już z presją płacową, rosnącymi składkami i inflacją kosztów operacyjnych. Sektory charakteryzujące się dużą rotacją, takie jak produkcja, logistyka, budownictwo, rolnictwo czy HoReCa, odczują to najsilniej, co może wpłynąć na ich decyzje dotyczące zatrudniania obcokrajowców w Polsce.

Ekspert ostrzega, że same wyższe opłaty nie rozwiążą problemu nadużyć, jeżeli nie zostaną wprowadzone skuteczne mechanizmy kontroli. Jego zdaniem istnieje realne ryzyko, że nieuczciwe agencje i pośrednicy przerzucą podwyższony koszt legalizacji na cudzoziemca, który w efekcie poniesie większe obciążenie finansowe. – Dlatego podniesienie opłat powinno iść w parze z intensyfikacją kontroli, szczególnie w zakresie rzeczywistego zatrudnienia cudzoziemców i eliminowania pośredników, którzy nadużywają procedur. Tylko wtedy zmiany będą miały realny wpływ na rynek i poprawę jego przejrzystości – podkreśla ekspert. – Legalne zatrudnienie cudzoziemca to dziś inwestycja – obejmuje koszty legalizacji, rekrutacji, wdrożenia i szkolenia. Gdy pracownik odchodzi po kilku tygodniach, pracodawca traci realne środki. Dlatego każda decyzja administracyjna, która zwiększa obciążenia finansowe, powinna być dobrze wyważona – dodaje.

Według Krzysztofa Inglota niezbędne jest zainicjowanie dialogu z przedsiębiorcami, zwłaszcza z tymi, którzy regularnie przeprowadzają procesy legalizacji zatrudnienia. – Stopniowe wprowadzanie zmian, analiza wpływu na poszczególne branże i rozważenie ulg dla małych przedsiębiorstw pozwoliłyby uniknąć negatywnych skutków gospodarczych. Dobrym rozwiązaniem mogłoby być zróżnicowanie stawek w zależności od długości umowy lub wielkości firmy. Celem nie powinno być samo zwiększenie wpływów do budżetu, lecz stworzenie przejrzystego i sprawiedliwego systemu, który premiuje uczciwych pracodawców i realnie wspiera legalne zatrudnienie cudzoziemców – podsumowuje ekspert.

fot. freepik.com
oprac. /kp/