Park kulturowy w sercu Rybnika: pierwsze rezultaty uporządkowania przestrzeni

Pod ochroną znajdują się nie tylko dawne obiekty, lecz także układ miasta, współczesna zabudowa i zieleń, które razem budują jednolitą oraz wartościową przestrzeń miejską.

Uruchomienie Parku Kulturowego „Centrum Starego Rybnika” 1 czerwca 2024 r. rozpoczęło etap konsekwentnego porządkowania zabytkowego śródmieścia. Park kulturowy, jako jedna z pięciu przewidzianych prawem form ochrony zabytków w Polsce, umożliwia troskę nie tylko o pojedyncze budynki, ale o całe miejskie otoczenie: układ ulic, współczesną zabudowę oraz tereny zielone. Nowe zasady mają wprowadzić jednolite standardy estetyczne obowiązujące wszystkich właścicieli nieruchomości i przedsiębiorców, a tym samym zakończyć sytuację, w której zabytki podlegały ostrzejszym ograniczeniom niż sąsiadujące z nimi obiekty.

Jak zaznacza urząd miasta, wdrażanie zapisów uchwały opiera się przede wszystkim na rozmowach z lokalnymi firmami. Chodzi o objaśnianie zasad działania parku kulturowego oraz wspólne szukanie sposobów dostosowania działalności do nowych wymogów. W wyniku tych konsultacji Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków wydało już 92 pozytywne opinie dotyczące reklam, szyldów i oznaczeń lokali.

Zmiany są wspierane także środkami z budżetu samorządu. W planie finansowym na lata 2023–2025 zapisano ponad 4,1 mln zł na działania związane z estetyką przestrzeni i ochroną dziedzictwa. Równolegle miasto pilnuje przestrzegania nowych regulacji, co widać w działaniach straży miejskiej. Do tej pory funkcjonariusze podjęli 57 interwencji, z których większość zakończyła się pouczeniami, a ponadto wystawiono dwa mandaty.

– Te rozwiązania wspierają również miejscowych przedsiębiorców. Przepisy eliminują handel obwoźny oraz sezonową działalność prowadzoną w bramach, przejściach czy bezpośrednio z pojazdów, a jednocześnie wzmacniają stabilne, lokalne firmy, które odprowadzają podatki w Rybniku. Wbrew obawom park kulturowy nie musi wiązać się z dużymi kosztami. Ograniczenie liczby reklam i dopuszczenie prostych form oznakowania oznacza dla przedsiębiorców mniejsze wydatki. Miasto nie żąda drogich remontów ani wymiany wszystkich szyldów. Już teraz kilkudziesięciu właścicieli lokali skonsultowało swoje witryny i oznaczenia z konserwatorem zabytków, a w centrum Rybnika działają miejsca funkcjonujące zgodnie z nowymi zasadami. Pierwsze efekty tych korzystnych zmian w Centrum Starego Rybnika są już widoczne – podkreśla rybnicki magistrat.