W ciągu ostatnich czterech lat w Polsce zarejestrowano przeszło 109 tysięcy firm jednoosobowych oraz 14,5 tysiąca spółek z kapitałem ukraińskim.
Inicjatywy biznesowe obywateli Ukrainy w Polsce są na imponującym poziomie. W latach 2022–2025 powstały w sumie 123,6 tysiąca różnego rodzaju działalności gospodarczych, obejmujących zarówno jednoosobowe działalności, jak i spółki. W tym czasie zarejestrowano 109,1 tysiąca JDG prowadzonych przez Ukraińców, co stanowiło 10% odsetka wszystkich nowych JDG w Polsce. Ponadto powstało 14,5 tysiąca spółek z kapitałem ukraińskim. W roku 2025 liczba nowo założonych firm była praktycznie o 72% wyższa niż w 2022 roku.
Najwięcej przedsiębiorstw dotyczyło sektora budowlanego - w latach 2022–2024 stanowiły one 23% nowo powstałych jednoosobowych działalności, a w 2025 roku już 24%. Wysoki wskaźnik w tej branży można przypisać ciągłemu zapotrzebowaniu na usługi remontowe i inwestycyjne oraz niskim barierom dostępu dla drobnych firm. Znaczący segment liczony jest również w innych usługach, chociaż ich udział systematycznie malał z 16% w 2022 roku do 14% w latach 2024–2025. Zmiany zauważalne były także w sektorze telekomunikacji i programowania. Po wzroście do 18% w 2023 roku, w roku 2025 spadł on do 13%, co może być związane z osłabieniem koniunktury w obszarze technologicznym i zmianami w zapotrzebowaniu na umiejętności cyfrowe. Równocześnie, wzrósł udział firm oferujących usługi administracyjne i wspierające - z 5% w 2022 roku do 7% w 2025 roku.
W gronie osób rejestrujących działalność, znaczną część stanowią kobiety z Ukrainy, które założyły 37% jednoosobowych firm w latach 2022–2025. Najwyższy udział kobiet wystąpił w sektorze pozostałych usług, gdzie w 2025 roku odpowiadały za 78% rejestracji. Wysokie procenty dotyczyły także edukacji i służby zdrowia, gdzie stanowiły 74% właścicieli nowych firm. Natomiast mężczyźni dominowali w budownictwie (95%), transportcie i logistyce (92%), sektorze telekomunikacyjnym i programowaniu (77%), a także w przemyśle wytwórczym (75%).
Dane sugerują również, iż skala likwidacji działalności jest relatywnie niska. W 2025 roku zlikwidowano około 1% jednoosobowych firm zakładanych przez obywateli Ukrainy w tym samym roku, podczas gdy średni wskaźnik zamykanych JDG w Polsce wynosił 4%.
- Wysoki poziom zakładania działalności przez Ukraińców wynika między innymi z charakterystyki rynku pracy, który oferuje im głównie tymczasowe zatrudnienie, często poniżej ich kwalifikacji i odpowiednio niskopłatne. Prowadzenie własnej działalności daje im większą niezależność i lepsze wykorzystanie umiejętności. Dodatkowo, w celu optymalizacji wydatków, wiele dużych firm współpracuje z JDG w formie umów B2B, co również przyczynia się do wysokiego poziomu przedsiębiorczości wśród Ukraińców - wyjaśnia dr Anna Szymańska, kierująca Zespołem Wsparcia Badań w PIE.
Od stycznia 2022 roku do końca 2025 roku w Polsce powstało również około 14,5 tysiąca spółek z kapitałem ukraińskim, co stanowiło ponad 6% wszystkich podmiotów zarejestrowanych w Krajowym Rejestrze Sądowym w tym czasie. Na koniec grudnia 2025 roku funkcjonowało blisko 27 tysięcy takich spółek. Wśród firm zarejestrowanych w ubiegłym roku najwięcej pochodziło z sektora handlu (19%), usług administracyjnych i wspierających (17%) oraz budownictwa (15%).
Badania przeprowadzone w ramach Miesięcznego Indeksu Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego pokazują, że większość polskich przedsiębiorców nie postrzega ukraińskich firm jako istotnego konkurencyjnego zagrożenia. Łącznie 53% respondentów oceniło efekt obecności ukraińskich podmiotów na swoją działalność jako słaby lub bardzo słaby. Wzrost konkurencji najczęściej wskazywały mikrofirmy (23%) oraz przedsiębiorstwa z branży budowlanej (28%) i transportowo-logistycznej (26%). Respondenci twierdzili, że wpływ ten odnosi się głównie do kształtowania cen produktów i usług, a w mniejszym stopniu do dostępu do pracowników oraz pozyskiwania klientów.
fot.
oprac. /kp/
