Luka emerytalna większa niż płacowa

Różnice w wysokości emerytur wypłacanych kobietom i mężczyznom w Europie pozostają znaczące i są większe niż dysproporcje w wynagrodzeniach. Z danych Eurostatu wynika, że w 2023 r. kobiety w Unii Europejskiej zarabiały średnio o ok. 12% mniej niż mężczyźni, natomiast różnica w wysokości emerytur sięgała 22%.

W 2024 r. luka emerytalna między płciami była bardzo zróżnicowana w poszczególnych krajach. Najniższy poziom, wynoszący ok. 6%, odnotowano w Estonii, natomiast najwyższy, sięgający 37%, wystąpił w Wielkiej Brytanii. Różnice przekraczające 30% zanotowano również w Holandii, Austrii, Luksemburgu, Belgii, Szwajcarii i Irlandii. W Polsce emerytury kobiet były średnio o 15% niższe niż męskie.

Eksperci wskazują, że jednym z kluczowych czynników wpływających na niższe świadczenia kobiet jest macierzyństwo oraz związane z nim przerwy lub ograniczenia aktywności zawodowej. – Macierzyństwo i skrócony czas pracy obniżają zarówno bieżące dochody, jak i wysokość przyszłych świadczeń. Prowadzą również do niższych zarobków w ciągu całego życia i krótszego okresu aktywności zawodowej. W rezultacie kobiety mają do dyspozycji mniej dochodów, które mogłyby przeznaczyć na inwestycje w prywatne emerytury – tłumaczy prof. Alexandra Niessen-Ruenzi z Uniwersytetu w Mannheim.

W krajach o bardziej konserwatywnych modelach polityki społecznej wysoki odsetek kobiet pracuje na część etatu i częściej robi długie przerwy w karierze zawodowej, co sprzyja pogłębianiu się różnic w emeryturach. Odmienna sytuacja występuje w państwach nordyckich oraz w części krajów Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie przebieg kariery zawodowej kobiet częściej przypomina historię zatrudnienia mężczyzn. W tych państwach istotną rolę odgrywa lepszy dostęp do instytucjonalnej opieki nad dziećmi oraz systemy emerytalne zawierające silniejsze mechanizmy redystrybucyjne, co ogranicza, choć nie eliminuje, skalę nierówności.

Średnia luka emerytalna w Europie zmniejszyła się jednak z 28% w 2007 r. Największe spadki odnotowano w Słowenii, Niemczech i Grecji, gdzie różnica zmalała o ponad 15 p.p. Wyraźne ograniczenie luki, przekraczające 10 p.p., odnotowano w Norwegii, Portugalii, Turcji i Luksemburgu. Jednocześnie w Austrii, Estonii i Belgii różnica w wysokości emerytur wzrosła w tym okresie o około 2 p.p. – Różnice wynikają z długotrwałych nierówności, które kumulują się w całym życiu zawodowym kobiet, odzwierciedlając wzajemne oddziaływanie rynków pracy, polityki rodzinnej i systemu emerytalnego. Luka nie jest zatem pojedynczym zjawiskiem, lecz wynikiem trzech powiązanych ze sobą czynników strukturalnych – podkreśla prof. Antonio Abatemarco z Uniwersytetu w Salerno.

fot. freepik.com
oprac. /kp/