W ciągu sześciu miesięcy 2025 r. w województwie śląskim poddano kontroli ponad 32 tys. zwolnień lekarskich.
Ponad 2,3 tys. osób w województwie śląskim zostało pozbawionych prawa do zasiłków chorobowych lub wstrzymano im ich wypłatę, a łączna kwota cofniętych świadczeń wyniosła 3,038 mln zł. To efekt kontroli przeprowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w pierwszym półroczu 2025 r.
ZUS, zgodnie z ustawowym obowiązkiem, regularnie prowadzi kontrole zwolnień lekarskich. – W ciągu sześciu miesięcy 2025 r. w województwie śląskim poddano kontroli ponad 32 tys. zwolnień lekarskich. Trzeba pamiętać o tym, że gdy mówimy o kontrolach zwolnień lekarskich, tak naprawdę mamy na myśli dwa rodzaje kontroli: kontrolę wykorzystywania zwolnień lekarskich i kontrolę orzekania o czasowej niezdolności do pracy – tłumaczy Beata Kopczyńska, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS województwa śląskiego.
Pierwszy typ kontroli ma na celu sprawdzenie, czy osoba przebywająca na zwolnieniu nie wykonuje pracy ani innych czynności, które mogą utrudnić proces leczenia. Drugi natomiast, prowadzony przez lekarzy orzeczników ZUS, polega na ocenie, czy stan zdrowia ubezpieczonego rzeczywiście wymaga dalszego zwolnienia, czy też możliwy jest powrót do pracy. – Tak jak mamy dwa rodzaje kontroli, tak i konsekwencje dla ubezpieczonego są różne. W przypadku kontroli wykorzystywania zwolnień lekarskich – jeżeli osoba korzysta ze zwolnienia niezgodnie z jego przeznaczeniem, to ZUS wstrzymuje wypłatę świadczenia, a jeżeli zostało już wypłacone, nakazuje jego zwrot. W przypadki kontroli orzekania – jeżeli po badaniu przez lekarza orzecznika okaże się, że chory może już wrócić do pracy, wówczas następuje tylko wstrzymanie dalszej wypłaty świadczenia – wyjaśnia rzeczniczka.
W pierwszym półroczu tego roku w województwie śląskim kontrolą wykorzystywania zwolnień objęto ponad 7,3 tys. osób. Ponad 1,1 tys. z nich straciło prawo do świadczeń, a kwota cofniętych zasiłków przekroczyła 2,5 mln zł. Najwięcej takich kontroli przeprowadził Oddział ZUS w Rybniku – 2,7 tys. i Oddział w Sosnowcu – 1,5 tys. Najwyższe kwoty cofniętych świadczeń odnotowano w Rybniku (909,3 tys. zł) i w Częstochowie (389,9 tys. zł).
Lekarze orzecznicy w tym samym okresie skontrolowali 25,1 tys. zwolnień lekarskich w sześciu oddziałach województwa. Wydali 576 decyzji o braku prawa do dalszego pobierania świadczeń, co odpowiada łącznie ponad 4 tys. dni zwolnień. Wstrzymane wypłaty przekroczyły 503 tys. zł. Najwięcej zwolnień sprawdzono w oddziałach ZUS w Sosnowcu (5,3 tys.) oraz w Chorzowie i Zabrzu (po 5,2 tys.). Najwięcej decyzji o zakończeniu świadczeń wydano w Rybniku (164) i Chorzowie (124). Tam też odnotowano najwyższe kwoty wstrzymanych zasiłków – odpowiednio 128,8 tys. zł i 98,5 tys. zł.
– Pomimo ciągłego przypominania, że zwolnienie lekarskie jest czasem rekonwalescencji, to wciąż jest grono osób, które wykorzystuje je niezgodnie z przeznaczeniem, co pokazują dane z kontroli. I chorzy zamiast skupić się na leczeniu, to w trakcie zwolnienia lekarskiego dorabiają u drugiego pracodawcy albo prowadzą własny biznes – zwraca uwagę Beata Kopczyńska.
Coraz więcej osób zdaje sobie jednak sprawę, że środki przeznaczone na zasiłki chorobowe pochodzą ze wspólnej puli składek wszystkich ubezpieczonych. To powoduje, że rośnie liczba zgłoszeń od pracodawców, współpracowników, sąsiadów czy bliskich, którzy informują o niewłaściwym zachowaniu osób przebywających na „chorobowym”. Dzięki tym sygnałom skuteczność kontroli prowadzonych przez ZUS jest coraz większa.
Prawo do kontrolowania prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich mają również pracodawcy, którzy zgłaszają do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób.
fot. freepik.com
oprac. /kp/
