Rynek o długiej i złożonej przeszłości, który wielokrotnie zmieniał nazwę, odzwierciedlając kolejne etapy dziejów miasta.
Dawniej dzisiejszy Plac Wolności funkcjonował jako „Plac przed Wielką Bramą” (niem. „Platz vor dem Großen Tor”), później jako „Targ Drzewny” (niem. „Holzmarkt”), a następnie jako „Plac Międzymurza” (niem. „Zwingerplatz”). W 1870 roku kamienica pod numerem 13 przeszła na własność Adolfa Polko, radnego i przedsiębiorcy, który odegrał istotną rolę w przemianie tego miejsca, między innymi likwidując targ zwierzęcy i wprowadzając nowe nasadzenia. W 1884 roku plac nazwano „Polko-Platz”, aby uhonorować jego fundatora. Po przejęciu władzy przez nazistów, w latach 30. XX wieku, zmieniono nazwę na „Horst-Wessel-Platz”, upamiętniając Horsta Wessela, młodego niemieckiego nazistę i autora pieśni „Die Fahne Hoch”. Po 1945 roku, wraz ze zmianami politycznymi, usunięto odniesienia do okresu nazistowskiego i przywrócono dawną nazwę placu.
W centrum placu znajduje się okazały głaz narzutowy pochodzący ze Skandynawii, pozostawiony przez lodowiec podczas zlodowacenia Sanu II. Został odnaleziony w 1927 roku w piaskowni Karola Popelli w Wojnowicach i waży około 42,5 tony. Po wymagającym transporcie ustawiono go w 1934 roku na placu, gdzie zastąpił wcześniejszą fontannę. W 1960 roku kamień został objęty ochroną jako pomnik przyrody.
W otoczeniu placu nadal można dostrzec wiele kamienic, które podkreślają jego zabytkowy charakter. Wśród nich wyróżnia się budynek przy placu nr 1, wzniesiony w 1828 roku jako siedziba królewskiego głównego urzędu celnego. Pozostałe kamienice, oznaczone numerami 5, 6, 7, 11, 12 i 13, reprezentują zróżnicowane style architektoniczne — od neoklasycyzmu po eklektyzm z motywami neorenesansowymi — i stanowią ważne świadectwo historii oraz architektury miasta.
W latach 2005–2006 przebudowano skrzyżowanie placu z ulicami Drewnianą i Londzina, zamieniając je w rondo. Dzięki temu usprawniono ruch oraz poprawiono wygląd tej części przestrzeni miejskiej.
Plac Wolności w Raciborzu pozostaje więc miejscem silnie związanym z historią, w którym zachowały się liczne ślady dawnych epok współtworzących wizerunek miasta.
