Pożary, upały i problemy z wodą. UE wzmocni ochronę przed skutkami zmian klimatu

Od początku roku do 23 września w Unii Europejskiej spłonęło blisko 679 tys. ha terenów. W tym samym czasie ponad 2,1 tys. pożarów objęło powierzchnię co najmniej 30 ha, a fale upałów przyczyniły się do tysięcy dodatkowych zgonów. Równolegle coraz mocniej daje o sobie znać niedobór wody.

Najmocniej skutki pożarów odczuły m.in. Francja, Hiszpania, Grecja, Chorwacja i Irlandia. Ogień objął również torfowisko Hautes Fagnes w Belgii. Podczas prezentacji założeń unijnej polityki klimatycznej wskazano także, że tegoroczne pożary w Europie przełożyły się na utratę ok. 12 mln ton upraw. Według Ministerstwa Klimatu i Środowiska również w Polsce w 2026 r. odnotowano więcej pożarów lasów niż rok wcześniej.

Bruksela chce szybciej rozpoznawać zagrożenia

Komisja Europejska zapowiada nowe ramy odporności klimatycznej, które mają pomóc państwom przygotować się na podobne zdarzenia. Ursula von der Leyen poinformowała, że dokument wskaże 100 europejskich terytoriów najbardziej narażonych na skutki zmian klimatu. W planie jest też ocena ryzyka oraz określenie sposobów radzenia sobie z nim.

Wśród narzędzi, które mają trafić do szerszego użycia, KE wymienia technologie ułatwiające zapobieganie pożarom i ich wykrywanie. Chodzi m.in. o drony wyposażone w czujniki podczerwieni oraz analizę miejsc, w których ogień pojawia się regularnie z roku na rok. Takie rozwiązania mają poprawić monitoring i skrócić czas reakcji na pierwsze ogniska.

Na liście planowanych działań znalazło się również ograniczanie strat po katastrofach naturalnych. Dziś prywatne ubezpieczenia pokrywają około jednej czwartej takich strat w Europie, dlatego Komisja chce zmniejszyć tak zwaną lukę ubezpieczeniową i lepiej chronić mieszkańców przed konsekwencjami ekstremalnych zjawisk.

Woda, powodzie i wspólne rzeki

Drugim filarem działań ma być europejska inicjatywa na rzecz wody. Jej celem będzie lepsze zarządzanie zasobami oraz ograniczanie ryzyka związanego z suszą i powodziami. Komisja Europejska zwraca uwagę, że niemal jedna czwarta wody trafiającej do europejskich wodociągów jest tracona, głównie przez wycieki.

W planach są także rozwiązania służące zatrzymywaniu wody i zwiększaniu odporności terenów zagrożonych powodziami. Szczególne znaczenie ma tu współpraca państw i regionów, zwłaszcza tam, gdzie wspólne rzeki i zlewnie przekraczają granice. Dotyczy to również obszarów związanych z Odrą oraz pogranicza Polski i Czech.

Komisja zapowiada ponadto utworzenie europejskiej floty gaśniczej. Ma ona powstać w oparciu o doświadczenia strażaków i ratowników z państw członkowskich. Równolegle analizowane będą kwestie gotowości do reagowania, zapobiegania katastrofom, współpracy cywilno-wojskowej oraz zapotrzebowania na nowe zdolności ratownicze.

Dalsze prace nad tym pakietem będą prowadzone w Komisji Europejskiej. W debacie o globalnej polityce klimatycznej ważnym punktem odniesienia pozostanie też COP31, który odbędzie się w Antalyi w Turcji w dniach 9–20 listopada 2026 r.