Dzięki podejmowanym działaniom czeska aglomeracja niemal całkowicie zrealizowała już cel redukcji emisji dwutlenku węgla wyznaczony na 2030 r.
Władze Ostrawy od wielu lat konsekwentnie wdrażają rozwiązania proekologiczne, które mają odpowiadać na wyzwania związane z kryzysem klimatycznym. Wśród prowadzonych inicjatyw są między innymi odnowa parków, zastępowanie twardych, nieprzepuszczalnych nawierzchni materiałami chłonnymi, zakładanie łąk pełnych kwiatów oraz rozbudowa systemów małej retencji.
Dziś Ostrawa zalicza się do najbardziej zielonych miast w Czechach, a lasy zajmują tam 12% całej powierzchni. – Duży nacisk kładziemy na ograniczanie zagrożeń wynikających z wysokich temperatur i słabej jakości powietrza, a także na wzmacnianie stabilności ekologicznej w przestrzeni miejskiej. Od 2017 r. przygotowujemy strategię dostosowania Ostrawy do skutków i ryzyk związanych ze zmianami klimatu, którą w kolejnym roku uzupełniono o plan działań. Zawierał on zbiór projektów realizowanych przez miasto, dzielnice i miejskie organizacje, a w 2023 r. został zaktualizowany. Obecnie opracowujemy całość dokumentu pt. „Aktualizacja strategii adaptacji miasta statutowego Ostrawy do skutków i zagrożeń wynikających ze zmian klimatu”. Da nam to pełny obraz aktualnej sytuacji oraz przewidywanych konsekwencji zmian klimatycznych na obszarze miasta, w tym ocenę podatności poszczególnych sektorów, wskazanie najważniejszych zagrożeń klimatycznych oraz propozycję celów strategicznych, działań i projektów, które mają zwiększyć odporność miasta – wyjaśnia Aleš Boháč, zastępca prezydenta ds. środowiska.
Trwające prace nad tym opracowaniem wykorzystują zaawansowane dane satelitarne, dzięki którym można precyzyjniej analizować rozkład temperatur, skutki suszy oraz układ miejskich powierzchni. Ma to pomóc w jeszcze trafniejszym planowaniu przyszłych inwestycji.
Istotnym elementem uporządkowanego zarządzania przestrzenią było także przyjęcie koncepcji infrastruktury niebiesko-zielonej oraz specjalnych wytycznych dotyczących rozwoju zieleni. Dokumenty te określają zasady ochrony środowiska, promując szerokie stosowanie zielonych dachów, systemów infiltracji wód opadowych i miejskich zbiorników wodnych. Miasto przeznacza na realizację tych zamierzeń setki milionów koron. Do już zakończonych przedsięwzięć należą m.in. odnowa Belskiego Lasu, utworzenie parku Nad rybníkem, budowa drewnianych kładek na terenach podmokłych oraz powstanie wodnego biotopu na osiedlu w dzielnicy Ostrava-Jih. – Hrabová zyskała odnowiony obszar bagienny, który świetnie służy wypoczynkowi. Zakończyliśmy też modernizację parków Tylova sadu w pobliżu zamku Zábřeh, a równolegle prowadzone są prace rewitalizacyjne w innych punktach, na przykład w parku zamkowym w Porubie. Nowy park powstaje również w Ostrawie-Radvanicach, kolejny został już oddany w Polance nad Odrą, a rzeka Lučina w Radvanicach przechodzi wyraźną przemianę. W Hošťálkovicach powstał z kolei leśny plac zabaw – wylicza Aleš Boháč.
Nowy charakter otrzymały również wcześniej zaniedbane tereny przy ruchliwych skrzyżowaniach. Na obszarze przekraczającym 23 tys. m² posadzono tam dziesiątki tysięcy roślin cebulowych i bylin, co sprzyja bioróżnorodności oraz pomaga ograniczać poziom zanieczyszczeń.
Ostrawa wprowadza rozwiązania ekologiczne także w mniej oczywistych lokalizacjach. W dużych dzielnicach zazieleniono torowiska tramwajowe, obsadzając je rozchodnikami, co pozwoliło ograniczyć hałas, drgania i pylenie. Rośliny pojawiły się również na dachach wiat autobusowych w rejonie Radvanic i Bartovic, na dachu nowej strzelnicy w Hulvákach, a nawet na dachu aresztu śledczego w centrum miasta. Samorząd wspiera takie przedsięwzięcia za pośrednictwem celowego Funduszu Środowiska, finansując lokalne projekty, takie jak system wykorzystywania deszczówki w szkole Matiční, odnowa mokradeł przy ulicy K Jezeru czy oczyszczanie dawnego kanału młyńskiego w Proskovicach. W planach są już kolejne duże inwestycje, w tym kosztująca ćwierć miliarda koron kompleksowa przebudowa sadu dr Milady Horákové, utworzenie strefy wypoczynkowej Palesek, udostępnienie hałdy Ema oraz systemowe działania chroniące miejskie drzewa przed jemiołą i szkodnikami.
Wszystkie te wieloletnie działania przynoszą widoczne efekty w postaci szybkiego spadku emisji gazów cieplarnianych. Ostrawie udało się już zmniejszyć emisję dwutlenku węgla o ponad 53% względem poziomu z 2000 r., co oznacza, że cel zakładający redukcję o 55% do 2030 r. jest niemal w pełni zrealizowany. Miasto, które od 2011 r. należy do europejskiego Porozumienia Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii, wyprzedza w tym zakresie wiele innych europejskich metropolii, zwykle dążących do ograniczenia emisji o 40%.
fot. Lukáš Kaboň, MMO
oprac. /kp/
