niemal połowa przedsiębiorstw zamierza zmniejszyć wydatki operacyjne

Na początku 2026 roku niektóre polskie firmy rozpoczęły działania mające na celu zmniejszenie wydatków operacyjnych. Z danych z najnowszego Miesięcznego Indeksu Koniunktury wynika, że w styczniu oraz lutym podobne kroki wdrożyło odrobinę ponad 25% przedsiębiorstw. Dodatkowo, 45% firm przewiduje, że podejmie takie działania w nadchodzących miesiącach. W zestawieniu najczęściej podejmowanych decyzji biznesowych od początku roku redukcja wydatków zajęła drugą pozycję, ustępując jedynie podwyżkom płac. Na najbliższą przyszłość oszczędności określane są jako kluczowe działanie.

Największą ilość firm, które wdrażają oszczędności, można znaleźć w sektorze usług oraz handlu - w pierwszych dwóch miesiącach roku 35% oraz 33% firm z tych branż zdecydowało się na takie działania. Mniej przedsiębiorstw zajmuje się redukcją kosztów w branży budowlanej i produkcyjnej, gdzie wskaźnik ten wynosi 25%. Najrzadziej występują takie zmiany w sektorze transportowym, spedycyjnym i logistycznym, gdzie tylko 11% firm podjęło decyzję o zmniejszeniu wydatków. W odniesieniu do planów na późniejsze miesiące, największa gotowość do wdrożenia oszczędności wykazuje sektor handlowy, w którym 54% firm ma takie zamiary. Z kolei firmy produkcyjne najrzadziej wykazują podobne plany (38%).

W pierwszych miesiącach roku najczęstszymi podmiotami podejmującymi decyzję o obniżeniu kosztów były zarówno małe, jak i duże przedsiębiorstwa (po 28%). Natomiast w planach na resztę 2026 roku, szczególnie wyróżniają się średnie firmy – 59% z nich zamierza wprowadzić oszczędności. Najrzadziej takie intencje zgłaszają duże przedsiębiorstwa (32%).

Anna Szymańska, szefowa Zespołu Wsparcia Badań w Polskim Instytucie Ekonomicznym, zwraca uwagę, że w porównaniu do sytuacji sprzed dwóch lat, udział firm, które zdecydowały się na cięcia kosztów, jest wyraźnie niższy. W 2024 roku około 35% przedsiębiorstw podejmowało takie kroki, podczas gdy obecnie dotyczy to tylko około 26%. Poziom przedsiębiorstw planujących oszczędności w nadchodzących miesiącach pozostaje zbliżony do tego sprzed dwóch lat. Tak jak obecnie, również w 2024 roku redukcja kosztów była drugim najczęściej wymienianym działaniem podejmowanym przez firmy.

Szymańska wskazuje, że głównym powodem oszczędności są ciągle rosnące wydatki związane z pracownikami. – Firmy od jakiegoś czasu narzekają na rosnące obciążenia związane z tą kategorią kosztów – to właśnie wydatki na pracowników od dwóch lat są wskazywane jako główna przeszkoda w działalności przedsiębiorstw. W badaniach MIK ponad 2/3 firm wskazuje na ten problem (w marcu 2026 roku to było 68% przedsiębiorstw). Ponadto dane NBP pokazują, że ponad 60% podmiotów odczuwa presję płacową. Niemniej z badań MIK wynika, że firmy nie obniżyły wynagrodzeń (mniej niż 1% przedsiębiorstw zrobiło to), a większość nie dokonuje zwolnień (tylko 6% firm zmniejszyło zatrudnienie), starając się redukować wydatki w inny sposób. Dąży się do optymalizacji wykorzystania dostępnych zasobów, co często wiąże się z automatyzacją procesów i większym wykorzystaniem nowoczesnych technologii – podsumowuje ekspertka.

fot. freepik.com
oprac. /kp/