„Mały ZUS plus” po zmianach. Co czeka przedsiębiorców?

Od 1 stycznia osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą będą mogły korzystać z ulgi „mały ZUS plus” według nowych zasad dotyczących sposobu liczenia okresów jej przysługiwania. Zmiany nie obejmują pozostałych warunków uprawniających do ulgi, lecz porządkują i ujednolicają zasady ustalania limitów czasowych.

Przedsiębiorca spełniający warunki do skorzystania z „małego ZUS plus” będzie mógł od stycznia 2026 r. opłacać obniżone składki przez 36 miesięcy kalendarzowych w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Do obu tych limitów wliczany będzie każdy miesiąc kalendarzowy, w którym działalność była prowadzona lub ulga była stosowana choćby przez jeden dzień, przy czym taki miesiąc traktowany jest jako pełny.

Nowe zasady mają zastosowanie niezależnie od tego, czy przedsiębiorca korzystał z ulgi przed 2026 r., korzysta z niej w momencie wejścia w życie zmian, czy też nie korzystał z niej wcale.

W przypadku przedsiębiorców, którzy korzystali z ulgi do końca 2025 r. i nie wyczerpali dotychczasowego limitu, a jednocześnie nadal spełniają warunki do jej stosowania od stycznia 2026 r., nie ma obowiązku wyrejestrowywania się z ubezpieczeń z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX i ponownego zgłaszania z tym samym kodem tytułu ubezpieczenia. W takim przypadku wystarczające jest składanie dokumentów rozliczeniowych z kodem tytułu ubezpieczenia 05 90 XX albo 05 92 XX oraz dokument ZUS DRA cz. II albo ZUS RCA cz. II.

Pierwszy 60-miesięczny okres prowadzenia działalności gospodarczej liczony według nowych zasad rozpocznie się od miesiąca, w którym przedsiębiorca po grudniu 2025 r. zacznie korzystać z ulgi. Każdy kolejny 60-miesięczny okres będzie liczony od miesiąca następującego po zakończeniu poprzedniego okresu, o ile działalność jest kontynuowana lub wznawiana. Niewykorzystane miesiące ulgi z jednego 60-miesięcznego okresu nie przechodzą na kolejny, co oznacza, że w każdym takim okresie limit ulgi wynosi maksymalnie 36 miesięcy.

Jeżeli przedsiębiorca wykorzysta pełne 36 miesięcy ulgi przed upływem 60 miesięcy prowadzenia działalności, do końca tego okresu nie będzie miał prawa do dalszego korzystania z „małego ZUS plus”. Ponowne prawo do ulgi powstanie dopiero w następnym 60-miesięcznym okresie, pod warunkiem spełnienia ustawowych kryteriów.

Od 2026 r. możliwe będzie również wykorzystanie dodatkowych 12 miesięcy ulgi przez przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność i korzystali z „małego ZUS plus” w 2023 r., a do końca 2025 r. nie wykorzystali tego dodatkowego limitu w całości lub w części. Przy ustalaniu liczby przysługujących dodatkowych miesięcy należy uwzględnić okresy wykorzystane przed 2026 r., a niewykorzystane miesiące mogą zostać rozliczone w kolejnych latach, zgodnie z obowiązującymi limitami czasowymi.

Przedsiębiorcy korzystający z „małego ZUS plus” zachowują prawo do rezygnacji z ulgi w dowolnym momencie lub do nieskorzystania z niej mimo spełniania warunków. Informacja o rezygnacji lub wyborze ulgi przekazywana jest do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na formularzu ZUS ZUA albo ZUS ZZA z kodem tytułu ubezpieczenia, który rozpoczyna się cyframi 05 90 albo 05 92. Obowiązującym terminem na przekazanie dokumentów zgłoszeniowych jest okres do 31 stycznia danego roku bądź okres 7 dni od momentu rozpoczęcia lub wznowienia działalności po 24 stycznia albo w innym miesiącu. Niedochowanie tych terminów lub zgłoszenie z innym kodem tytułu ubezpieczenia skutkuje uznaniem, że przedsiębiorca zrezygnował z ulgi na dany rok kalendarzowy.

fot. freepik.com
oprac. /kp/