Psychologiczne bariery hamują rozwój przedsiębiorczości w Polsce

Choć 83% Polaków uważa rozpoczęcie działalności gospodarczej za proste, to zaledwie 3% deklaruje, że planuje założyć własną firmę w ciągu najbliższych trzech lat. Jest to najniższy wynik spośród 51 badanych państw.

Jedynie 3% ankietowanych deklaruje, że w ciągu najbliższych trzech lat planuje założyć własną firmę – wynika z raportu "Global Entrepreneurship Monitor Polska 2025" opracowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach. Ponadto zaledwie 43% Polaków postrzega prowadzenie własnego biznesu jako atrakcyjny sposób na życie zawodowe – jest to jeden z najniższych wskaźników w Europie i znaczący spadek w porównaniu do lat 2018–2019, kiedy pozytywne nastawienie deklarowało ok. 80% respondentów. Nawet pomimo tego, że 63% uważa przedsiębiorców odnoszących sukcesy za zasługujących na uznanie, lęk bierze górę.

Jak wskazuje Krzysztof Gulda, p.o. prezesa PARP, problem leży obecnie przede wszystkim w czynnikach psychologicznych. Aż 52% Polaków, choć widzi szanse biznesowe, nie podejmuje ich w obawie, że nie odniosą sukcesu. Wynik ten jest wyższy niż średnia europejska (47%). – Potrzebujemy działań, które zbudują kulturę przedsiębiorczości opartą na odwadze, edukacji i wsparciu – podkreśla ekspert. Na spadek atrakcyjności działalności gospodarczej wpływają też czynniki ekonomiczne, takie jak korzystna sytuacja na rynku pracy, a także wzrost kosztów, niepewność gospodarcza czy brak przewidywalności otoczenia prawnego.

W ciągu ostatnich 14 lat odsetek Polaków prowadzących młode firmy (działające do 3,5 roku) spadł z 9,1% do 2,5%. Jednocześnie udział firm dojrzałych (powyżej 3,5 roku) wzrósł z 5% do 12,8%. W rezultacie w Polsce dominują te drugie, co jest zjawiskiem nietypowym na tle większości badanych państw. – To sygnał, że potrzebujemy silniejszego wsparcia dla osób na starcie działalności – wskazuje Paulina Zadura, dyrektor Departamentu Analiz i Strategii w PARP.

Główną motywacją Polaków do zakładania firm jest konieczność zapewnienia sobie źródła utrzymania. 71% właścicieli młodych przedsiębiorstw wskazuje, że założyło je z powodu braku ofert na rynku pracy, a 38% – z chęci osiągania wyższych dochodów. Znacznie rzadziej Polaków motywuje chęć zmiany świata (16%) czy kontynuowania tradycji rodzinnej (11%), co odróżnia nas od innych krajów europejskich, gdzie te powody mają większe znaczenie.

Polscy przedsiębiorcy najczęściej rezygnują z działalności z powodu braku rentowności (35%), ale na drugim miejscu plasują się polityka rządu, skomplikowane przepisy i system podatkowy (28%). To właśnie ten drugi czynnik wyróżnia Polskę – notujemy najwyższy odsetek osób wskazujących bariery regulacyjne jako główny problem spośród wszystkich badanych państw. Europejska średnia wynosi 10%.

fot. freepik.com
oprac. /kp/