W ciągu pięciu lat temperatura może przekroczyć krytyczny próg

Światowa Organizacja Meteorologiczna bije na alarm. Z najnowszego raportu organizacji wynika, że lata 2025-2029 przyniosą prawdopodobnie rekordowe globalne temperatury, co spowoduje poważne konsekwencje dla ludzi, gospodarek i środowiska naturalnego.

Prognozy WMO wskazują na 80% prawdopodobieństwo, że w ciągu najbliższych pięciu lat przynajmniej jeden rok będzie cieplejszy niż dotychczas rekordowy 2024 r. Co więcej, istnieje aż 86% ryzyko, że średnia roczna temperatura w tym okresie choć raz przekroczy krytyczny próg 1,5°C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej uznawany za granicę bezpieczeństwa w porozumieniu paryskim.

Raport przewiduje, że średnia globalna temperatura przy powierzchni Ziemi w latach 2025-2029 będzie o 1,2 do 1,9°C wyższa niż w latach 1850–1900. Istnieje także 70% prawdopodobieństwo, iż średnia temperatura z całego tego pięcioletniego okresu przekroczy poziom 1,5°C powyżej wartości historycznej. To znaczący wzrost w porównaniu z poprzednimi prognozami – jeszcze rok temu ryzyko to oceniano na 47%, a dwa lata temu na 32%.

– Doświadczyliśmy właśnie dziesięciu najcieplejszych lat w historii. Niestety ten raport nie daje nadziei na poprawę w najbliższym czasie, co oznacza narastający negatywny wpływ zmian klimatu na nasze gospodarki, codzienne życie, ekosystemy i całą planetę – ostrzega Ko Barrett, zastępczyni sekretarza generalnego WMO.

Raport zwraca szczególną uwagę na Arktykę, która nadal ociepla się znacznie szybciej niż reszta świata. Zdaniem naukowców w ciągu najbliższych pięciu zim temperatura w tym regionie będzie o 2,4°C wyższa niż w okresie 1991–2020, co oznacza ponad trzykrotnie szybsze tempo ocieplania niż średnia globalna. Prognozy wskazują również na dalsze topnienie lodu morskiego w rejonach Morza Barentsa, Beringa i Ochockiego.

Zmiany klimatu wpłyną także na wzorce opadów, prowadząc do ich coraz większej zmienności regionalnej. W kolejnych pięciu latach przewiduje się bardziej wilgotne warunki (więcej opadów niż przeciętnie) m.in. w północnej Europie, Sahelu, północnej Syberii, na Alasce i częściowo w Azji Południowej, natomiast w dorzeczu Amazonki przewiduje się bardziej suche warunki.

Eksperci z WMO ostrzegają, że każdy kolejny ułamek stopnia ocieplenia zwiększa ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak upały, intensywne opady, susze, topnienie lodowców i podnoszenie się poziomu morza. Podkreślają, że choć krótkoterminowe przekroczenia progu 1,5°C są coraz częstsze, kluczowe pozostaje powstrzymanie trwałego wzrostu temperatury w dłuższej perspektywie.

Zgodnie z porozumieniem paryskim państwa zobowiązały się do ograniczenia długoterminowego wzrostu średniej globalnej temperatury powierzchni Ziemi do poziomu wyraźnie poniżej 2°C względem epoki przedprzemysłowej oraz do podjęcia starań, by nie przekroczyć progu 1,5°C. Złamanie tych granic w ocenie naukowców może doprowadzić do znacznie poważniejszych konsekwencji zmian klimatu i coraz bardziej ekstremalnej pogody.

fot. freepik.com
oprac. /kp/