W przypadku, kiedy sprzedawca lub usługodawca nie wystawia paragonu dokumentującego transakcję, naraża się na odpowiedzialność karną.
Paragon jest dowodem transakcji
Paragon, podobnie jak faktura, pełni funkcję identyfikującą i potwierdza fakt, że doszło do konkretnej transakcji handlowej. Sprzedając towary lub świadcząc usługi dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych, przedsiębiorca ma obowiązek rejestracji sprzedaży przez kasę fiskalną oraz wystawiania paragonu jako dowodu transakcji. Wspomniany obowiązek dotyczy tak samo sprzedawców stacjonarnych, jak i tych prowadzących działalność internetową. Należy podkreślić, że obowiązek wystawienia paragonu nie jest uzależniony od decyzji klienta. Nawet jeśli kupujący jasno zadeklaruje, że nie potrzebuje potwierdzenia zakupu, sprzedawca ma obowiązek zarejestrować transakcję na kasie fiskalnej i wystawić paragon. W niektórych przypadkach transakcji handlowych nie ma konieczności wystawiania paragonu. Szczegółowy wykaz zwolnień od tego obowiązku znajduje się w Rozporządzeniu Ministra Finansów z 17 grudnia 2024 r. dotyczącym zwolnień z ewidencji sprzedaży przy użyciu kas rejestrujących.
Kiedy wystawia się obowiązkowy paragon?
Paragon należy wystawić w momencie dokonania zapłaty. Jeśli jednak płatność odbywa się elektronicznie, dokument powinien zostać wystawiony najpóźniej do końca miesiąca, w którym sprzedawca otrzymał należność. W takim przypadku może on przesłać paragon oddzielnie, niezależnie od wysyłki zamówionego towaru. Paragon może mieć formę papierową lub elektroniczną, na przykład wysłaną na adres e-mailowy kupującego. Jeżeli natomiast mimo wszystko sprzedawca nie wystawi paragonu, naraża się na taką karę, jak za wykroczenie skarbowe lub przestępstwo. Ocena prawna danego czynu zależy od różnych czynników, w szczególności od wartości transakcji oraz tego, czy naruszenie ze strony sprzedawcy miało charakter jednorazowy.
Jak dowieść tego, że sprzedawca uchylił się od obowiązku wystawienia paragonu?
Najczęściej dzieje się to podczas kontroli podatkowej lub na skutek zgłoszenia o niestosowaniu paragonów przez przedsiębiorcę. Jeśli kontrola potwierdzi brak wymaganego paragonu, sprzedawca zostaje ukarany mandatem. Natomiast w przypadku powtarzających się naruszeń lub transakcji o znacznej wartości sprawa trafia na drogę postępowania karnego. Brak wydania paragonu fiskalnego może zostać uznany za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe, co wiąże się z możliwością nałożenia grzywny. Osoba ukarana ma prawo odmówić przyjęcia mandatu, jednak wówczas sprawa zostaje rozpatrzona zgodnie z ogólnymi procedurami, czyli poprzez wszczęcie dochodzenia i przekazanie jej do sądu. Czyn ten przestaje podlegać karze po roku w przypadku wykroczenia lub po 5 latach, jeśli zakwalifikowano go jako przestępstwo.
Dla przedsiębiorcy dbającego o swoją firmę priorytetem powinno być sprawne działanie sprzętu fiskalnego i lojalni pracownicy, którzy zawsze wydadzą klientowi paragon. Warto przyjrzeć się jak to wygląda we własnej firmie i umówić się np. na przegląd okresowy urządzeń fiskalnych lub pomyśleć o nowym modelu kas.
opracowanie: kk
