Na stole są zmiany, które uderzą w część dotychczasowych schematów rozliczeń, ale też przyniosą kilka wyłączeń dla wybranych branż i podatników. Projekt ma trafić pod obrady Rady Ministrów jako szeroka nowelizacja PIT, CIT oraz zryczałtowanego podatku dochodowego.
Najbardziej odczuwalne mogą być zmiany dla firm korzystających z estońskiego CIT oraz dla podatników rozliczających prywatny najem lub dzierżawę praw. W obu tych obszarach fiskus chce mocniej ograniczyć rozwiązania, które dotąd pozwalały zmniejszać obciążenia podatkowe.
Koniec wejścia w estoński CIT w trakcie roku
Ministerstwo Finansów zamierza zlikwidować możliwość przejścia na ryczałt od dochodów spółek w środku roku podatkowego. To ważna korekta, bo dotychczas wybór tej formy opodatkowania był bardziej elastyczny.
Zmieni się też sposób traktowania zysków po rezygnacji z estońskiego CIT albo po utracie prawa do tej formy opodatkowania. Każde rozdysponowanie zysku po takim wydarzeniu będzie objęte ryczałtem od wypłacanego zysku netto, niezależnie od tego, czy pieniądze pochodzą z okresu korzystania z ryczałtu, czy spoza niego.
Resort doprecyzuje ponadto, co należy uznać za wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Chodzi o koszty, które nie służą osiągnięciu przychodów ani zabezpieczeniu ich źródła, takie jak kary, grzywny czy odsetki. W praktyce nie będą one mogły obniżać podstawy opodatkowania.
Jednocześnie przewidziano pewne uproszczenie po stronie zatrudnienia. Do minimalnego poziomu wydatków na wynagrodzenia, który odpowiada trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, będzie można zaliczać pensje osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę. Obecnie przepisy wymagają co najmniej trzech pracowników na umowę o pracę przez minimum 300 dni w roku.
Wyłączenia dla energetyki, ciepłownictwa i transportu
W pakiecie zmian znalazły się również zwolnienia z minimalnego podatku dochodowego. Skorzystają z nich przedsiębiorstwa z branży energetycznej i ciepłowniczej, o ile ich głównym źródłem przychodów jest sprzedaż energii elektrycznej, ciepła lub gazu przewodowego.
Ministerstwo Finansów tłumaczy to ryzykiem przerzucenia kosztów na odbiorców końcowych. W praktyce oznaczałoby to wyższe rachunki dla gospodarstw domowych. Z tego samego podatku mają być zwolnione także podmioty zajmujące się przetwórstwem węgla koksowego oraz hutnictwem. Osobne zwolnienie obejmie Bank Gospodarstwa Krajowego w zakresie transakcji dotyczących skarbowych papierów wartościowych.
Zmiany dotkną również rozliczania samochodów osobowych w kosztach. Do tej pory limit odpisów amortyzacyjnych zależał od emisji CO2 ustalanej wyłącznie na podstawie danych z CEPiK. Ponieważ pojawiały się zastrzeżenia co do ich dokładności, rząd dopuści także inne dokumenty potwierdzające emisyjność pojazdu, w tym świadectwo zgodności (CoC) oraz dokumenty uznane przez Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego.
Pod lupą transakcje z podmiotami powiązanymi
Jednym z celów nowelizacji jest też ograniczenie popularnej konstrukcji, w której wspólnik spółki z o.o. oddaje własnej firmie do używania zarejestrowany znak towarowy, często identyczny z nazwą spółki. Dzięki temu spółka zaliczała opłatę do kosztów CIT, a wspólnik rozliczał wpływy w preferencyjnym ryczałcie od najmu prywatnego, czyli 8,5% albo 12,5% po przekroczeniu 100 tys. zł przychodu.
Żeby zamknąć tę ścieżkę, wprowadzona ma zostać 17-procentowa stawka ryczałtu. Obejmie ona przychody z najmu lub dzierżawy własności intelektualnej i podobnych praw, z wyłączeniem praw autorskich, jeśli umowa jest zawierana z podmiotem powiązanym.
Inaczej uregulowany zostanie także tzw. najem szeroko rozumiany. Nadwyżka przychodów z najmu powyżej 100 tys. zł uzyskana od podmiotu powiązanego będzie opodatkowana stawką 15%. Do kwoty 100 tys. zł pozostanie stawka 8,5%, bez względu na to, czy kontrahent jest powiązany, czy nie.
Rodzinne rozliczenia i ulgi dla NGO
Projekt porządkuje również zasady dotyczące świadczeń na zaspokojenie potrzeb rodzinnych. Z opodatkowania mają zostać wyłączone środki pochodzące z odrębnego majątku małżonków, na przykład przy rozdzielności majątkowej albo w separacji. Dotąd przepis odnosił się jedynie do środków objętych wspólnością majątkową.
Zmiany obejmą także organizacje pozarządowe. NGO dostaną nowe zwolnienia z CIT w części przeznaczonej na działalność pożytku publicznego, ale warunkiem będzie faktyczne prowadzenie tej działalności, a nie sam zapis w statucie.
Według Ocen Skutków Regulacji (OSR) cały pakiet obniży dochody budżetu państwa o 288 mln zł w perspektywie do 2036 roku. Wejście w życie nowych przepisów zaplanowano na 1 stycznia 2027 roku.
fot. unsplash.com
oprac. /lm/
