Zyskowność przedsiębiorstw wznosi się. Górnictwo z wyraźną poprawą

Pierwsze trzy miesiące 2026 roku przyniosły poprawę sytuacji finansowej średnich i dużych przedsiębiorstw niefinansowych, według danych opublikowanych przez Główny Urząd Statystyczny. Wskaźnik rentowności netto wzrósł do 3,8%, co oznacza przyrost o 0,4 punktu procentowego w odniesieniu do tego samego okresu w roku poprzednim. Na lepsze wyniki wpłynął przede wszystkim szybszy wzrost przychodów w porównaniu do kosztów działania.

Jak zauważa Aleksandra Wejt-Knyżewska, doświadczona analityczka z Polskiego Instytutu Ekonomicznego, pomiędzy styczniem a marcem przychody firm wzrosły o prawie 6% w skali roku, a współczynnik kosztów spadł do 95,1%. – Pozytywne wyniki przedsiębiorstw mogą być efektem zmian w strukturze wydatków – wskaźnik zużycia materiałów i energii spadł o 2 punkty procentowe w porównaniu z rokiem ubiegłym, osiągając 40% całkowitych kosztów. Udział kosztów związanych z pracownikami (wynagrodzenia,ubezpieczenia społeczne oraz inne świadczenia) wzrósł nieznacznie, stanowiąc prawie 22% całkowitych wydatków. Dzięki wyższej dynamice przychodów oraz ograniczeniu części innych kosztów firmy zdołały poprawić swoją rentowność, wyjaśnia ekspertka.

Najwyższą rentowność netto w wskazanym okresie uzyskały przedsiębiorstwa z sektora energetycznego oraz zajmujące się informacją i komunikacją, gdzie współczynnik wyniósł 8%. Największy wzrost wyników odnotowano jednak w górnictwie, gdzie rentowność wzrosła o 14 punktów procentowych w porównaniu z pierwszym kwartałem 2025 roku. W poprzednim roku ten sektor miał ujemny wynik wynoszący -8%. – Taki wzrost może wynikać z efektu niskiej bazy oraz wzrostu cen w branży – tłumaczy Aleksandra Wejt-Knyżewska. Z kolei w budownictwie odnotowano największy spadek rentowności, sięgający 2,2 punktu procentowego. Mimo trwającego zapotrzebowania, sektor boryka się nadal z wysokimi kosztami pracy oraz stosunkowo niskimi marżami.

Zauważalny jest także wzrost aktywności inwestycyjnej firm. W pierwszym kwartale 2026 roku wydatki inwestycyjne wyniosły 42,4 miliarda złotych, co oznacza wzrost o prawie 9% w stałych cenach w porównaniu do roku poprzedniego. Największy wzrost inwestycji zanotowały firmy związane z transportem i logistyką, gdzie wydatki wzrosły o 49%. Na taki rezultat wpłynął również efekt niskiej bazy z roku 2025, kiedy aktywność inwestycyjna była znacznie niższa.

Wśród firm zajmujących się obsługą rynku nieruchomości nastąpił jednak największy spadek wydatków inwestycyjnych, które zmniejszyły się o 27%, podczas gdy rok wcześniej ten sektor notował znaczący wzrost. – Może to być spowodowane efektem wysokiej bazy oraz większą ostrożnością przedsiębiorstw w odniesieniu do projektów wymagających dużych nakładów kapitałowych czy długiego okresu zwrotu – wskazuje analityczka PIE.

Aleksandra Wejt-Knyżewska podkreśla, że mimo pozytywnych danych dotyczących wyników finansowych i inwestycji, nastroje wśród firm pozostawały umiarkowane. – Wśród dużych przedsiębiorców w całym kwartale przeważały pozytywne nastroje nad negatywnymi, natomiast wśród średnich firm początek roku przyniósł dominację ocen pozytywnych, która w lutym i marcu osłabła na rzecz negatywnych. Jednocześnie komponent MIK dotyczący płynności finansowej przez cały kwartał utrzymał się powyżej poziomu neutralnego (100 punktów), a oceny dotyczące inwestycji pozostawały na stosunkowo niskim poziomie (63,2-98,3 pkt.), chociaż były znacząco wyższe w porównaniu do maja 2025 roku, gdy współczynnik inwestycyjny wynosił 40,4 pkt. dla dużych firm i 51,7 pkt. dla średnich. Sugeruje to, że przedsiębiorstwa stopniowo odbudowują swoją chęć do inwestycji, lecz z ostrożnością podchodzą do bardziej kapitałochłonnych projektów – podsumowuje ekspertka.

fot.
oprac. /kp/