Wzrosty i zmiany cen w przedsiębiorstwach. W tle rosnące wydatki operacyjne

W pierwszych dwóch miesiącach tego roku niemal jedna czwarta firm zdecydowała się na aktualizację swojej polityki cenowej. Wyniki marcowego badania Miesięcznego Indeksu Koniunktury pokazują, że 41% firm rozważa dokonanie takich korekt jeszcze w tym roku. Dostosowanie strategii cenowej stało się jednym z kluczowych działań, które stosują przedsiębiorstwa, zajmując trzecie miejsce po podwyżkach wynagrodzeń oraz działaniach mających na celu zmniejszenie kosztów.

Na początku 2026 roku, największą skłonność do zmian cen wykazywały firmy z sektora produkcyjnego. Badania wskazują, że 32% z nich już wprowadziło modyfikacje, a kolejne 38% planuje je w najbliższych miesiącach. W branży handlowej odpowiednio 27% i 42% ankietowanych zadeklarowało podobne działania, a w budownictwie 24% przedsiębiorstw zmieniło ceny, a 47% rozważa takie zmiany w dalszej części roku. Zmiany cenowe występują w podobnym stopniu we wszystkich grupach przedsiębiorstw, niezależnie od ich wielkości, z wyjątkiem dużych firm, które wykazują najwięcej możliwości w zakresie podwyżek. Z badania PIE przeprowadzonego w lutym 2026 roku wynika, że w ostatnim kwartale 2025 roku, w porównaniu do poprzedniego, ponad jedna piąta firm podniosła ceny swoich głównych produktów lub usług, a wszystkie branże częściej zwiększały ceny niż je obniżały. Dodatkowo, ważne jest, że 34% firm planowało podwyżki cen w pierwszym kwartale 2026 roku – zauważa Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka w Zespole Wsparcia Badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Ekspertka zwraca uwagę, że coraz większe znaczenie w ustalaniu cen mają rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji. Te technologie umożliwiają przedsiębiorstwom szybsze dostosowywanie się do zmian popytu, działań konkurencji oraz poziomu kosztów. – Z dostępnych badań wynika, że technologie AI pozwalają na automatyczne, bieżące dostosowywanie cen i lepsze prognozowanie zachowań konsumenckich. W praktyce oznacza to, że firmy odchodzą od prostych, jednorazowych podwyżek na korzyść bardziej elastycznych i strategicznych podejść do cen – wyjaśnia Katarzyna Zybertowicz.

Podkreśla również, że zmiany w polityce cenowej są częścią szerszego zjawiska, które jest wynikiem utrzymującej się presji kosztowej – mimo spadku inflacji i wdrożenia mechanizmów mających ochronić gospodarstwa domowe przed wzrostem cen energii, przedsiębiorstwa wciąż borykają się z wysokimi kosztami energii i pracy. Z raportu firmy doradczej Grant Thornton wynika, że wśród średnich i dużych firm 60% planuje podwyżki cen w 2026 roku, najczęściej w zakresie od 5% do 7%, co przekracza poziom inflacji odczuwanej przez konsumentów. Narodowy Bank Polski wskazuje w swoim najnowszym raporcie, że w tym roku wskaźnik inflacji CPI wyniesie 2,3%. – To dowodzi, że korekta polityki cenowej jest dla wielu branż niezbędnym narzędziem do zrównoważenia rosnących wydatków oraz utrzymania konkurencyjności w warunkach, w których zarówno czynniki globalne, jak i krajowe wciąż mocno kształtują koszty działalności – podsumowuje Katarzyna Zybertowicz.

fot.
oprac. /kp/