Opłaty za plastikowe torby i opakowania przyniosły ponad 336 mln zł wpływów

Od ponad siedmiu lat Polacy płacą dodatkowo za foliowe torby, a od ubiegłego roku również za jednorazowe opakowania na żywność. Te opłaty, mające na celu ograniczenie zużycia plastiku, przyniosły w 2024 r. łącznie ponad 336 mln zł wpływów do budżetu państwa oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Wprowadzona 1 stycznia 2018 r. opłata recyklingowa za lekkie torby na zakupy z tworzyw sztucznych miała skłonić konsumentów do wyboru alternatywnych, wielorazowych rozwiązań. Początkowo niektóre sklepy próbowały omijać przepisy, oferując grubsze torby, które nie podlegały opłacie. Jednak 1 września 2019 r. przepisy zostały uszczelnione, obejmując opłatą również torby o grubości co najmniej 50 mikrometrów.

Obecnie opłata recyklingowa wynosi 20 gr plus VAT za sztukę i musi być uwzględniona w cenie torby. Wyjątkiem są tzw. zrywki (poniżej 15 mikrometrów grubości), które są niezbędne ze względów higienicznych lub do pakowania żywności sprzedawanej luzem. Jeśli jednak taka cienka torba nie służy do pakowania żywności, opłata również powinna zostać pobrana.

Zgodnie z danymi Ministerstwa Klimatu i Środowiska opłata przynosi efekty. Przed jej wprowadzeniem szacowano, że Polak zużywa rocznie ok. 300 toreb foliowych. Po wprowadzeniu opłaty zużycie lekkich toreb znacznie spadło – w 2018 r. było to ok. 9 sztuk na osobę rocznie, a w kolejnych latach utrzymywało się na poziomie od 3,7 do 6,1 sztuk.

W 2024 r. z tego tytułu wpłynęło do budżetu państwa prawie 180 mln zł, a resort szacuje, że w 2025 r. kwota utrzyma się na podobnym poziomie. W poprzednich latach było to odpowiednio: ok. 172,5 mln zł (2021 r.), 174,5 mln zł (2022 r.) i 173 mln zł (2023 r.).

Od 1 stycznia 2024 r. w Polsce obowiązuje również opłata za jednorazowe opakowania na żywność z tworzyw sztucznych (tzw. opłata SUP – Single-Use Plastics). Dotyczy ona pojemników i kubków, w które pakowane są żywność i napoje w handlu, gastronomii oraz w automatach vendingowych.

Stawki opłat wynoszą 20 gr dla kubków na napoje i 25 gr dla pojemników na żywność. Przedsiębiorcy mają obowiązek pobierać tę opłatę od klientów i wpłacać ją na rachunek bankowy prowadzony przez marszałka województwa do 15 marca roku następującego po pobraniu opłaty. Za nieprzestrzeganie tych przepisów grożą kary finansowe w wysokości od 500 zł do 100 tys. zł.

W zeszłym roku z tytułu opłat SUP do NFOŚiGW wpłynęło ponad 156 mln zł. Najwięcej, bo ok. 40 mln zł, pochodziło z województwa mazowieckiego.

fot. freepik.com
oprac. /kp/