Planetarna trasa na Opawszczyźnie, od dawna chętnie odwiedzana przez pasjonatów kosmosu i turystów, wkrótce zostanie wzbogacona o następne przystanki.
Na Śląsku Opawskim rozwija się planetarna ścieżka, wiernie odtwarzająca Układ Słoneczny. Dotychczas obejmowała ona Opawę oraz pobliskie Stěbořice, jednak w tym roku po raz pierwszy wyjdzie poza granice powiatu opawskiego. Pierwszy z siedmiu nowych punktów powstanie w Hrabyně, tuż przed Narodowym Pomnikiem II Wojny Światowej. Ustawiana tam ławka zostanie uzupełniona o niewielką kulę symbolizującą planetę karłowatą Makemake. Na miejscu dostępne będą szczegółowe informacje astronomiczne dotyczące tego obiektu, który jest drugą najjaśniejszą planetą karłowatą w Pasie Kuipera, ustępując jedynie Plutonowi.
Do jesieni na trasie mają pojawić się kolejne instalacje. Następne modele zostaną ustawione w Dolnych Witkowicach, przy ostrawskim planetarium, a najbardziej oddalony punkt przewidziano w Petřvaldzie. Odświeżona wersja ścieżki uwzględni również położenie sond Voyager oraz heliopauzę, czyli granicę, za którą wyraźnie słabnie oddziaływanie wiatru słonecznego.
Pomysł na ten projekt narodził się w 1997 r. z inicjatywy ówczesnego prezydenta Opawy Jana Mrázka, a pierwszą realizację udało się uruchomić dziewięć lat później. Trasa nieustannie się zmienia i rozrasta. W ostatnim czasie pojawiły się na niej tablice orientacyjne oraz modele najważniejszych księżyców Jowisza i innych planet. Zastosowana skala 1:626 576 000 pozwala zachować bardzo dokładne proporcje zarówno w odniesieniu do rozmiarów ciał niebieskich, jak i odległości między nimi.
Początkiem całego układu, a zarazem jego centrum, pozostaje Słońce ukazane jako betonowa kula o średnicy ponad 2 m, umieszczona w fontannie na opawskim Górnym Rynku. To od tego miejsca odmierzane są wszystkie dalsze odległości. Poszczególne planety rozmieszczono w znanych i ważnych punktach miasta oraz jego okolic. Merkury znajduje się przy Teatrze Śląskim, Wenus obok Domu Macierzy, a Ziemię wraz z Księżycem można oglądać w Sadach Dvořáka. Mars ustawiono przed rektoratem uniwersytetu, Jowisza przy miejskiej hali sportowej, Saturna obok zabytkowego kościoła w dzielnicy Jaktař, natomiast model Urana trafił na dach historycznego bunkra z okresu przedwojennego. Skrajne elementy układu wyznaczają Neptun w centrum Stěbořic oraz Pluton w Arboretum Nový Dvůr, położonym niemal 10 km od centrum Opawy. Wzdłuż trasy pojawiły się także oznaczenia mniejszych obiektów, takich jak planetoidy Oppavia i Silesia, a także upamiętnienia ważnych postaci związanych z opawskim środowiskiem akademickim, w tym Martina Černohorskiego i Zdeňka Stuchlíka.
fot. Daniel Baránek/Wikipedia
oprac. /kp/
