Ruch turystyczny tworzy rynek nie tylko dla hoteli, restauracji i atrakcji, ale również dla wielu mniejszych firm. Lokalni przewoźnicy, przewodnicy, sklepy, gospodarstwa oferujące produkty regionalne czy organizatorzy wydarzeń mogą korzystać z rosnącego zainteresowania regionem.
W gospodarce turystyka działa szerzej, niż sugerują same rachunki hoteli czy restauracji. Według szacunków OECD polski sektor turystyczny wygenerował w 2024 r. 173,2 mld zł i dał 4,8% PKB, a to oznacza, że jego wpływ wykracza daleko poza branżę widoczną na pierwszy rzut oka.
Potwierdzają to także nowe wyliczenia przygotowane przez Joint Research Centre, ośrodek badawczy Komisji Europejskiej. Z analizy wynika, że w badanych państwach Unii Europejskiej turystyka odpowiadała w 2025 r. za 10,1% wartości dodanej brutto. Jej bezpośredni udział wynosił 4,1%, a reszta wiązała się z firmami współpracującymi z sektorem oraz wydatkami osób, których dochody zależą od tej branży.
Praktyka pokazuje, że turysta zostawia pieniądze w wielu miejscach jednocześnie. Hotel kupuje żywność, opłaca energię, korzysta z pralni i zleca prace lokalnym wykonawcom. Zatrudnieni w hotelach, gastronomii i firmach obsługujących branżę wydają potem wynagrodzenia w sklepach, punktach usługowych i innych przedsiębiorstwach, przez co efekt podróży rozlewa się na kolejne sektory.
Lokalny rynek zbudowany wokół gości
Na pograniczu polsko-czeskim ten mechanizm ma szczególne znaczenie, bo region przyciąga zarówno przyrodą, jak i zabytkami, obiektami poprzemysłowymi, szlakami rowerowymi oraz wydarzeniami kulturalnymi. Korzystać mogą z tego nie tylko hotele i restauracje, ale też przewoźnicy, przewodnicy, sklepy, wypożyczalnie sprzętu, organizatorzy wydarzeń oraz gospodarstwa oferujące produkty regionalne.
Właśnie dlatego turystyka bywa ważnym wsparciem dla małych i średnich przedsiębiorstw. Może też tworzyć dodatkowe miejsca pracy i zwiększać zainteresowanie lokalną ofertą. Istotna jest przy tym współpraca podmiotów działających po obu stronach granicy, bo połączenie atrakcji, usług i wydarzeń z Polski oraz Czech pozwala budować pełniejszy program pobytu i zachęcać do dłuższego pozostania w regionie.
Polska i Europa: różne poziomy, różne metody
Najmocniej turystyka wpływa na gospodarki krajów południowej Europy. Po uwzględnieniu efektów pośrednich i wydatków finansowanych z dochodów uzyskanych dzięki branży jej udział w wartości dodanej sięga około 25,5% w Portugalii i 21,4% w Chorwacji. We Włoszech wynosi 14%, w Hiszpanii 13,6%, a w Niemczech 8,4%.
W Polsce Joint Research Centre podało na razie jedynie dane dotyczące bezpośredniego wkładu turystyki. W 2025 r. wyniósł on 2% wartości dodanej brutto. Dla porównania w Czechach było to 2,4%, w Niemczech 2,9%, w Hiszpanii 6,2%, a w Portugalii 8%.
Szerszy obraz daje raport OECD „Tourism Trends and Policies 2026”. Zawarte w nim szacunki pokazują, że w 2024 r. turystyka wygenerowała w Polsce 173,2 mld zł, czyli 4,8% PKB. W tej kalkulacji uwzględniono zarówno skutki bezpośrednie, jak i pośrednie. Eksport usług związanych z podróżami osiągnął natomiast 56 mld zł, co stanowiło niemal 12% polskiego eksportu usług.
Te wyniki nie powinny być jednak zestawiane bezpośrednio, ponieważ dotyczą różnych lat i opierają się na innych metodach. OECD odnosi udział turystyki do PKB, natomiast JRC do wartości dodanej brutto. Komisja Europejska nie opublikowała jeszcze pełnego szacunku dla Polski, wskazując na ograniczoną dostępność szczegółowych danych o przepływach między sektorami gospodarki.
Promocja jako warunek pełniejszego wykorzystania potencjału
Choć znaczenie branży jest duże, wciąż wraca temat zbyt małych nakładów na promocję Polski jako kierunku wyjazdów. W projekcie budżetu na 2027 r., omawianym w październiku przez sejmową Komisję Kultury Fizycznej, Sportu i Turystyki, na podstawową działalność Polskiej Organizacji Turystycznej przewidziano ok. 92 mln zł. Dodatkowe 10 mln zł ma zostać przeznaczone na promocję turystyki we współpracy ze sportowcami i klubami sportowymi.
Branża szuka też trwałych źródeł finansowania działań promocyjnych. Polskie Hotele Niezależne apelowały, by część wpływów z planowanej opłaty turystycznej przeznaczać właśnie na promocję kraju. Organizacja zaproponowała, aby przykładowo 10% tych środków trafiało do Polskiej Organizacji Turystycznej, a większość pozostawała w dyspozycji samorządów.
Dla lokalnych firm skuteczniejsza promocja oznacza zwykle większy ruch i więcej klientów. Na pograniczu polsko-czeskim ma to szczególną wagę, bo atutem regionu jest różnorodność atrakcji, bliskość dwóch krajów i możliwość łączenia kilku miejsc w jednej podróży. Rozwój turystyki zależy więc nie tylko od inwestycji w same obiekty, lecz także od współpracy samorządów, organizacji turystycznych i przedsiębiorców tworzących ofertę na miejscu.
Gdzie szukać inspiracji na wyjazd
Region nadaje się zarówno na krótki wypad, jak i dłuższy pobyt. Warto poznawać jego zabytki, miejsca związane z historią przemysłu, atrakcje przyrodnicze oraz mniej znane punkty po obu stronach granicy. Jeśli szukasz pomysłu na kolejną trasę, sprawdź również nasze artykuły o atrakcjach pogranicza polsko-czeskiego i odkrywaj miejsca, które mogą stać się celem następnej podróży.
Hermann Müller, właściciel dawnego rybnickiego browaru, doczekał się pomnika
Żorek Seniorek dołączył do miejskiego szlaku. Nowa figurka stanęła w Parku Cegielnia
Zabytkowy park przy Dworze Kossaków w Górkach Wielkich odzyskał dawny blask
























