AI zmienia sposób pracy, ale nie odciąża pracowników

Jeśli w biurze albo na pracy zdalnej masz wrażenie, że zadań przybywa szybciej niż ubywa ich dzięki AI, nie jesteś sam. Z raportu „WorkLife 2026: The New Shape of Work” wynika, że 83 proc. badanych w Polsce ma dziś więcej pracy w co najmniej jednym obszarze codziennych obowiązków.

Więcej obowiązków zamiast oddechu

To wpisuje się w szerszy obraz z sześciu krajów objętych ankietą: wśród ponad 6 000 pracowników umysłowych 85 proc. przyznało, że w ciągu ostatniego roku wzrosła ilość pracy przynajmniej w jednym obszarze. Jednocześnie tylko 35 proc. mówi, że na choć jeden rodzaj pracy poświęca mniej czasu.

W Polsce 29 proc. respondentów deklaruje, że spędza mniej czasu na co najmniej jednym rodzaju zadań. Reszta raczej nie widzi wyraźnego odciążenia, choć właśnie taki miał być główny efekt upowszechnienia sztucznej inteligencji.

W praktyce zaoszczędzone minuty często znikają pod nowymi oczekiwaniami i dodatkowymi zadaniami. Według autorów badania to właśnie dlatego część pracowników nie odczuwa ulgi, mimo że część czynności da się dziś wykonać szybciej niż wcześniej.

AI nie odsuwa ludzi od siebie

Obiegowa opinia mówi też, że im więcej AI, tym mniej współpracy i więcej samotnej pracy przy ekranie. Wyniki badania pokazują jednak coś odwrotnego. Wśród osób intensywnie korzystających z AI 64 proc. współpracuje z innymi częściej niż rok temu.

Widać to również w poczuciu więzi w zespołach. W grupie osób używających AI kilka razy dziennie 63 proc. twierdzi, że relacje z zespołem się poprawiły, a tylko 12 proc. mówi o pogorszeniu. Z kolei wśród tych, którzy sięgają po AI raz w miesiącu lub rzadziej, silniejsze poczucie więzi zgłasza jedynie 17 proc.

W Polsce osoby korzystające z AI kilka razy dziennie najczęściej mówią o wzmocnieniu kontaktów ze współpracownikami: 28 proc. widzi poprawę, a 15 proc. osłabienie. Przy rzadszym użyciu AI silniejsze więzi deklaruje 10 proc. badanych.

Strategia, kreatywność i spotkania

Najbardziej aktywni użytkownicy sztucznej inteligencji częściej wskazują, że wykonują więcej pracy strategicznej, twórczej i organizacyjnej. Globalnie 56 proc. z nich poświęca więcej czasu na planowanie strategiczne, podczas gdy wśród osób korzystających z AI rzadko lub wcale taki wzrost wskazuje 35 proc.

Podobnie wygląda to przy pracy twórczej: 56 proc. wobec 30 proc. W obszarze administracji i koordynacji proporcje wynoszą 57 proc. do 38 proc., a przy zadaniach rutynowych 45 proc. do 33 proc.

W Polsce więcej czasu na planowanie strategiczne deklaruje 48 proc. intensywnych użytkowników AI, przy 27 proc. w grupie korzystającej z niej rzadko lub wcale. Dla pracy kreatywnej i tworzenia treści odsetki wynoszą odpowiednio 47 proc. i 31 proc., a dla zadań administracyjnych i koordynacyjnych 48 proc. i 32 proc. Przy pracach rutynowych wzrost widzi 33 proc. intensywnych użytkowników AI i 36 proc. osób korzystających z niej rzadko lub niekorzystających wcale.

Zmienia się także rola spotkań. Dla 40 proc. respondentów są one przede wszystkim miejscem wspólnego rozwiązywania problemów, a dla 39 proc. — podejmowania decyzji. W Polsce te wartości wynoszą odpowiednio 26 proc. i 29 proc.

Najwięcej korzystają szefowie

Największa różnica dotyczy jednak podziału między kierownictwem a resztą zespołu. 30 proc. menedżerów najwyższego szczebla intensywnie korzysta ze sztucznej inteligencji, podczas gdy wśród pracowników bez funkcji kierowniczych odsetek ten wynosi zaledwie 8 proc.

Rzadkie używanie AI też nie rozkłada się równo. Raz w miesiącu lub rzadziej sięga po nią 40 proc. osób bez funkcji kierowniczych, ale tylko 14 proc. najwyższej kadry zarządzającej.

Przekłada się to na odmienny odbiór zmian w pracy: znaczące lub fundamentalne zmiany w ciągu ostatniego roku widzi 47 proc. kadry kierowniczej najwyższego szczebla, wobec 18 proc. pracowników bez funkcji kierowniczych.

Szkolenia i wsparcie nie dla wszystkich

Różnice widać też w przygotowaniu do pracy z AI. 44 proc. respondentów z najwyższego szczebla kierowniczego uważa, że ich organizacja wdrożyła co najmniej trzy działania wspierające korzystanie ze sztucznej inteligencji. Wśród pracowników bez funkcji kierowniczych taki wynik wskazuje tylko 14 proc.

Jednocześnie 38 proc. osób bez funkcji kierowniczych twierdzi, że pracodawca nie zrobił nic albo że nie wiedzą o żadnych działaniach. Wśród menedżerów najwyższego szczebla tak odpowiada 10 proc.

Szkolenia także częściej omijają zwykłych pracowników. 64 proc. osób bez funkcji kierowniczych nie przeszło żadnego szkolenia z zakresu AI albo dostało jedynie krótkie wprowadzenie, podczas gdy wśród kadry najwyższego szczebla taką odpowiedź daje 26 proc.

Nawet tam, gdzie szkolenie się pojawiło, nie zawsze trafia w potrzeby. Bardzo lub niezwykle istotne dla swojej roli uznaje je 39 proc. pracowników bez funkcji kierowniczych, ale już 76 proc. menedżerów najwyższego szczebla.

Przełożony ma znaczenie

Badanie pokazuje też, że kompetencje bezpośredniego szefa mogą decydować o tym, jak często ludzie sięgają po AI. Tylko 27 proc. pracowników bez funkcji kierowniczych uważa swoich przełożonych za bardzo lub niezwykle kompetentnych w tym obszarze.

Jeśli taki przełożony jest postrzegany jako kompetentny, codzienne korzystanie z AI deklaruje 65 proc. pracowników. Gdy tego wsparcia brakuje, odsetek spada do 27 proc. W Polsce wartości te wynoszą odpowiednio 58 proc. i 33 proc.

Różnica jest widoczna także w podejściu do przyszłości. Optymizm dotyczący kariery zawodowej wynosi 8,3 na 10 u osób, które uważają swojego menedżera za kompetentnego w zakresie AI, i 5,5 u tych, które tak nie sądzą. W Polsce wśród codziennych użytkowników AI jest to 8 na 10 przy wysokiej ocenie menedżera oraz 5,3 przy niskiej.

- W przyszłości wygrają te organizacje, które skutecznie wdrożą sztuczną inteligencję. A efektywne wykorzystanie AI zależy od tego, czy liderzy wsłuchują się w potrzeby swoich zespołów i czy zaangażują się w dialog z nimi, aby w pełni zrozumieć, czego potrzebują, by produktywnie pracować z wykorzystaniem sztucznej inteligencji – mówi Calum MacDougall, prezes firmy Jabra.

Przeczytaj także inne artykuły dotyczące wykorzystania sztucznej inteligencji w pracy.