Wysokie wydatki oraz niepewność ekonomiczna wpływają na najmniejsze przedsiębiorstwa

Nastroje wśród małych i mikroprzedsiębiorstw zauważalnie się pogorszyły – wynika z najnowszego raportu Busometr, opracowanego przez Związek Przedsiębiorców i Pracodawców we współpracy z agencją Maison & Partners. Kluczowy wskaźnik badania dla pierwszej połowy 2026 roku spadł do wartości 47,7 pkt., co wskazuje na przewagę negatywnych ocen w obszarze gospodarki małych i średnich firm.

Największy spadek oznak optymizmu zauważono wśród mikrofirm, które zatrudniają do dziewięciu pracowników. W tej kategorii wskaźnik wyniósł 43,5 pkt. Lepsze oceny wystawiają przedsiębiorstwa małe, zatrudniające od 10 do 49 osób, które uzyskały indeks na poziomie 52,2 pkt.

Autorzy raportu zauważają, że najmniejsze przedsiębiorstwa szczególnie boleśnie odczuwają wzrost kosztów prowadzenia działalności oraz podtrzymującą się niepewność gospodarczą. Największym wyzwaniem dla przedsiębiorców są koszty pracy, które uznało za kluczowy problem 58% uczestników badania, w tym 64% mikroprzedsiębiorców. Wśród najczęściej wskazywanych przeszkód znalazły się także wysokie podatki (46%) oraz skomplikowana biurokracja (44%). Niezadowolenie związane z nadmiarem obciążeń administracyjnych wzrosło o prawie 10 punktów procentowych w porównaniu z wcześniejszymi edycjami badania. Ponadto, ponad połowa respondentów zwróciła uwagę na niestabilność prawną jako jedną z głównych przeszkód w zakładaniu własnej firmy.

Badanie ukazuje także ograniczoną skuteczność przepisów mających na celu ograniczenie opóźnień w płatnościach. – Przepisy antyzatorowe tworzone w zaciszu gabinetów rządowych są całkowicie oderwane od rzeczywistości rynku – zauważa Cezary Kaźmierczak, prezes ZPP. Aż 62% beneficjentów nie miało o nich pojęcia, 26% ankietowanych zna te regulacje, ale nigdy z nich nie korzystało, a 6% słyszało o tych przepisach, lecz nie wie, na czym one polegają ani jak je zastosować.

Dostrzega się również spadek skłonności do inwestowania – 59% firm nie zamierza przeprowadzać inwestycji w najbliższych sześciu miesiącach. Główne powody to wysoka wartość inwestycji oraz brak stabilności politycznej i gospodarczej. Najmniej chętne do inwestycji są przedsiębiorstwa zajmujące się handlem i świadczeniem usług, zwłaszcza w zachodniej i centralnej Polsce.

Jednak sytuacja na rynku pracy pozostaje stosunkowo stabilna. Indeks dotyczący zatrudnienia i wynagrodzeń osiągnął wartość 57,5 pkt. Ponad jedna czwarta firm planuje podwyżki płac, a część z nich deklaruje także zamiar zwiększenia zatrudnienia.

Badanie jednocześnie potwierdza utrzymujące się wsparcie przedsiębiorców dla obecności Polski w Unii Europejskiej. Większość respondentów korzystnie ocenia wpływ członkostwa w UE na funkcjonowanie swoich działalności, natomiast 12% ankietowanych wyraziło negatywną opinię w tej kwestii.

Cezary Kaźmierczak ocenia wyniki badania jako ostrzeżenie dla gospodarki. Podkreśla on, że najmniejsze firmy coraz bardziej odczuwają skutki rosnących kosztów pracy i zwiększonej liczby obowiązków administracyjnych.

fot.
oprac. /kp/