Ostrożność i elastyczność jako kluczowe aspekty strategii polskich firm

Polska scena biznesowa coraz bardziej łączy długoterminowe plany rozwoju z ostrożnym i elastycznym stylem zarządzania. Taki wniosek wynika z najnowszego badania Miesięcznego Indeksu Koniunktury, opracowanego przez Polski Instytut Ekonomiczny. Wyniki ujawniają, iż mimo trudniejszej sytuacji gospodarczej wiele przedsiębiorstw wciąż myśli i planuje działania wykraczające poza teraźniejszość.

Aż jedna trzecia respondentów potwierdza, że prowadzi długoterminowe strategie, obejmujące inwestycje oraz rozwój działań. Dodatkowe 12% firm zamierza planować działania w okresie od roku do dwóch lat, natomiast niemal 25% wskazuje na horyzont od sześciu do dwunastu miesięcy. W odniesieniu do niektórych przedsiębiorstw, planowanie ogranicza się do krótszego okresu; co dziesiąta firma operuje z perspektywą nieprzekraczającą trzech miesięcy, a 5% przyznaje, że stosuje wyłącznie reakcje na bieżące wydarzenia rynkowe.

Badanie ujawnia także różnice w podejściu w zależności od wielkości firmy. – Interesujące jest to, że sporo mikrofirm i małych przedsiębiorstw stawia na długofalowe strategie – aż 36% mikroprzedsiębiorstw i 37% małych firm zadeklarowało plany rozwoju w dłuższym okresie. Wśród dużych przedsiębiorstw, 42% ujawnia, że z powodu wahań koniunkturalnych, opiera swoje działania na ogólnych strategiach, działając przede wszystkim w perspektywie sześciu do dwunastu miesięcy. Warto podkreślić, że plany dużych firm często są bardziej skomplikowane i wymagają częstszych aktualizacji niż plany mniejszych podmiotów. Podobnie jest z zakresami inwestycji – komentuje Katarzyna Zybertowicz, starsza analityczka z Zespołu Wsparcia Badań Polskiego Instytutu Ekonomicznego.

Dostrzegalne są także różnice pomiędzy różnorodnymi branżami. Handel i produkcja to sektory, w których długoterminowe planowanie jest bardziej powszechne. Firmy w sektorze handlowym i przemysłowym, które deklarują strategie na wiele lat, to odpowiednio 46% i 39%. Ponad połowa podmiotów w tych branżach planuje działalność przynajmniej na rok. W przeciwieństwie do tego, w transporcie oraz budownictwie krótsze horyzonty planowania oraz elastyczność w dostosowywaniu się do zmieniających się warunków rynkowych są kluczowe. – W transporcie widoczny jest znaczny odsetek firm planujących w perspektywie do sześciu miesięcy, co podkreśla większą wrażliwość tej branży na zmiany popytu i warunków rynkowych – zauważa ekspertka.

Według badaczy, obecna sytuacja gospodarcza przyczynia się do wzrostu ostrożności wśród przedsiębiorców. Wartość Miesięcznego Indeksu Koniunktury w maju spadła do 94,5 pkt., co wskazuje na przewagę pesymistycznych nastrojów. Mimo to wiele firm udaje się utrzymać stabilność finansową. Ponad 50% z nich ma wystarczające środki, aby funkcjonować przez okres przekraczający trzy miesiące, a kolejnych 34% posiada zabezpieczenia finansowe na dwa do trzech miesięcy działalności. – W czasie pomiaru MIK (od 2021 roku) około połowa firm, mimo trudności, zachowuje odpowiednią płynność. To zmniejsza potrzebę natychmiastowych działań oszczędnościowych i dużych cięć kosztów, a jednocześnie sprzyja bardziej zachowawczemu podejściu oraz większej ostrożności w planowaniu kolejnych kroków – podkreśla Katarzyna Zybertowicz.

Ekspertka zwraca uwagę, że firmy nadal dążą do realizacji swoich planów rozwojowych, aczkolwiek coraz częściej realizują je etapowo i wykazują większą ostrożność w podejmowaniu ryzykownych inwestycji. – Zauważalny staje się model łączenia długoterminowych celów strategicznych z krótszymi horyzontami operacyjnymi, co znajduje odzwierciedlenie w deklarowanych planach firm. Firmy nie rezygnują z rozwoju, lecz zmieniają styl zarządzania - wzmacniają kontrolę kosztów, dzielą inwestycje na fazy i budują większą odporność na wstrząsy. Oznacza to stopniowe odejście od planowania opartego na założeniu względnej stabilności w stronę adaptacji do dynamicznych warunków, w których elastyczność i zdolność do szybkiego reagowania stają się równocześnie tak samo ważne jak sama strategia – podsumowuje Katarzyna Zybertowicz.

fot.
oprac. /kp/