Wzrost przeciętnej długości życia oznacza, że zgromadzony kapitał emerytalny będzie musiał być rozdzielany na dłuższy okres czasu.
Od 1 kwietnia zaczęły obowiązywać nowe tablice ciągłego średniego życia, które przygotował Główny Urząd Statystyczny. Te informacje są wykorzystywane przy wyliczaniu emerytur oraz dodawaniu składek dla wniosków składanych między 1 kwietnia a 31 marca następnego roku. Najnowsze dane pokazują, że średnia długość życia Polaków nadal rośnie. Ta wiadomość może być pozytywna z perspektywy demograficznej, jednak dla przyszłych emerytów może skutkować niższymi świadczeniami.
Z najświeższych statystyk wynika, że w minionym roku w Polsce było ponad 406 tysięcy zgonów, co stanowi spadek o około 3 tysiące w porównaniu do roku ubiegłego. Wydłużenie średniego życia oznacza, że zgromadzony kapitał emerytalny będzie rozdzielany na dłuższy czas, co bezpośrednio wpływa na wysokość emerytur przyznawanych nowym świadczeniobiorcom.
Tablice publikowane przez GUS określają prognozowaną liczbę miesięcy życia dla osób w przedziale wiekowym od 30 do 90 lat. W porównaniu z rokiem poprzednim, wartości te wzrosły we wszystkich kategoriach wiekowych. Dla 30-latków przeciętna długość życia wzrosła o 3,3 miesiąca. U osób w wieku 60 lat nastąpił wzrost o 2,5 miesiąca, osiągając 268,9 miesiąca. Dla 65-latków średnia długość życia wzrosła o 1,9 miesiąca, osiągając 222,7 miesiąca. U osób w wieku 80 lat zaobserwowano wzrost o 0,7 miesiąca, natomiast w grupie 90-latków o 0,4 miesiąca.
Nowe tablice życia mają istotne znaczenie przy obliczaniu emerytur dla osób urodzonych po 31 grudnia 1948 roku. W systemie emerytalnym obowiązuje zasada, według której zgromadzony kapitał dzieli się przez liczbę miesięcy przyszłego życia określoną w tablicach statystycznych. W momencie, gdy prognozowany czas życia się wydłuża, wysokość nowo obliczanych świadczeń może maleć.
Na wysokość przyszłej emerytury wpływa zarówno zgromadzony kapitał, jak i moment zakończenia pracy zawodowej. Im większa kwota wpłaconych składek oraz krótszy prognozowany czas życia, tym wyższe mam szanse na większe świadczenie. To oznacza, że późniejsze przejście na emeryturę zazwyczaj wiąże się z wyższymi miesięcznymi wypłatami.
Przykłady obliczeń pokazują, że 60-latek mający kapitał emerytalny wysokości 500 tys. zł, według nowych tablic, może otrzymać świadczenie w wysokości około 1859 zł miesięcznie, co oznacza spadek o ponad 17 zł w porównaniu do wcześniejszych obliczeń. Natomiast 65-latek z takim samym kapitałem może liczyć na emeryturę w wysokości około 2245 zł, co oznacza spadek o ponad 19 zł w stosunku do poprzednich tablic.
Osoby, które osiągnęły powszechny wiek emerytalny przed 1 kwietnia, ale złożą wniosek po tej dacie, nie muszą obawiać się niekorzystnych obliczeń. Zakład Ubezpieczeń Społecznych bowiem przy wyliczaniu emerytury sprawdza, która z tablic – obowiązująca w momencie składania wniosku czy w dniu osiągnięcia wieku emerytalnego – jest dla wnioskodawcy korzystniejsza i wybiera tę, która gwarantuje wyższe świadczenie.
Nowe tablice nie dotyczą również osób, które już pobierają emeryturę. Przeliczenie świadczenia jest możliwe tylko w niektórych sytuacjach, na przykład gdy emeryt po przyznaniu emerytury kontynuował pracę i opłacał składki. W takiej sytuacji nowe dane statystyczne stosowane są tylko do dodatkowych składek, a nie do całkowitej kwoty wcześniej obliczonej emerytury.
fot.
oprac. /kp/
