Nowe regulacje zostały wprowadzone, aby ułatwić rodzinom zharmonizowanie zawodowych obowiązków z potrzebą zaoferowania dziecku szczególnej troski i uwagi.
Rok temu wdrożono dodatkowy urlop macierzyński, który ma na celu umożliwienie rodzicom opieki nad wcześniakami oraz noworodkami wymagającymi hospitalizacji, zapewniając im więcej czasu na opiekę. Ta regulacja obowiązuje od 19 marca 2025 roku i umożliwia przedłużenie okresu opieki o maksymalnie 15 tygodni. Zasiłek macierzyński przysługuje matkom lub ojcom i wynosi 100% podstawy wymiaru świadczenia.
Z danych przedstawionych przez ZUS wynika, że do końca 2025 roku około 3,9 tys. osób skorzystało z zasiłku z tytułu dodatkowego urlopu macierzyńskiego. W pierwszych dwóch miesiącach 2026 roku świadczenie to otrzymywało 1,7 tys. opiekunów. Wypłaty realizowane są zarówno przez ZUS, jak i pracodawców z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Długość dodatkowego urlopu jest przede wszystkim uzależniona od czasu hospitalizacji noworodka po porodzie. Przysługuje tydzień urlopu za każdą rozpoczętą tygodniową jednostkę pobytu dziecka w szpitalu. Dla dzieci urodzonych po 37 tygodniu ciąży uwzględnia się czas hospitalizacji od piątego dnia po narodzeniu. Maksymalna długość urlopu zależy od tygodnia ciąży w momencie narodzin, masy urodzeniowej dziecka oraz okresu leczenia w placówce medycznej.
Rodzice noworodków urodzonych przed 28 tygodniem ciąży lub z masą poniżej 1000 gramów mają prawo do maksymalnego, 15-tygodniowego dodatkowego urlopu. W przypadku dzieci urodzonych między 28 a 37 tygodniem ciąży, które ważyły więcej niż 1000 gramów, maksymalne przedłużenie wynosi 8 tygodni. Rodzice dzieci urodzonych o czasie również mogą skorzystać z takiego wsparcia, pod warunkiem że noworodek wymagał hospitalizacji przez co najmniej dwa dni, z których pierwszy przypadał na okres od 5 do 28 dnia po narodzinach.
Prawo to nie dotyczy wyłącznie rodziców biologicznych, ale także opiekunów adopcyjnych i niezawodowych rodzin zastępczych, jeśli dziecko wymagało hospitalizacji po przyjęciu na wychowanie.
Dodatkowy urlop macierzyński musi być wykorzystany w całości, bez możliwości jego podziału na części, tuż po zakończeniu podstawowego urlopu macierzyńskiego.
Aby ubiegać się o dodatkowy urlop, pracownik powinien złożyć wniosek do pracodawcy najpóźniej na 21 dni przed zakończeniem urlopu macierzyńskiego. Do zasiłku potrzebne jest także zaświadczenie szpitalne potwierdzające czas hospitalizacji, tydzień ciąży w chwili narodzin oraz masę urodzeniową noworodka. Dokument ten należy przekazać pracodawcy lub zleceniodawcy, natomiast osoby prowadzące działalność gospodarczą przesyłają go bezpośrednio do ZUS.
fot. freepik.com
oprac. /kp/
