„Czyste Powietrze” z nowymi zasadami i wsparciem dla poszkodowanych

Osoby poszkodowane w programie „Czyste Powietrze” z powodu nierzetelnych wykonawców mogą liczyć na wsparcie. Prezes Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej Dorota Zawadzka-Stępniak zapowiedziała pakiet rozwiązań dla oszukanych beneficjentów.

NFOŚiGW uczestniczy w pracach zespołu międzyresortowego, w skład którego wchodzą również przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Ministerstwa Funduszy i Polityki Regionalnej, Ministerstwa Sprawiedliwości oraz Prokuratury Krajowej. Celem zespołu jest wypracowanie mechanizmów, które pomogą osobom zagrożonym koniecznością zwrotu dotacji z powodu oszustw. Jednym z rozwiązań ma być zawieszenie windykacji środków od poszkodowanych beneficjentów. Szczegółowa lista ma zostać przedstawiona „już niedługo”.

Wiceprezes NFOŚiGW Robert Gajda podkreślił, że bez rozwiązań legislacyjnych trudne będzie skuteczne wsparcie poszkodowanych. Wyraził nadzieję, że niezbędne zmiany prawne uda się wprowadzić w ramach któregoś z projektów deregulacyjnych. Przedstawiciele funduszu apelują do wszystkich poszkodowanych o zgłaszanie się do organów ścigania. Dotychczas do prokuratury i policji wpłynęło ok. 270 zgłoszeń dotyczących nieprawidłowości w programie „Czyste Powietrze”.

NFOŚiGW ogłosił również wznowienie naboru wniosków o dofinansowanie zakupu i montażu kotłów gazowych w ramach programu „Czyste Powietrze”. Nabór, który ruszy w połowie lipca w wojewódzkich funduszach ochrony środowiska i gospodarki wodnej, skierowany jest do właścicieli domów jednorodzinnych, którzy ponieśli koszty wymiany „kopciucha” na kocioł gazowy w okresie od 28 maja do 31 grudnia 2024 r., a nie mieli możliwości uzyskania wsparcia z powodu wstrzymania naboru pod koniec listopada 2024 r.

Wnioski będzie można składać przez trzy miesiące od uruchomienia naboru lub do wyczerpania środków. Budżet na wznowienie naboru wynosi 70 mln zł i pochodzi z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEniKS). Szacuje się, że wsparcie trafi do ok. 3 tys. gospodarstw domowych.

Nowa, zmieniona wersja programu „Czyste Powietrze” wystartowała pod koniec marca 2025 r. Ministra klimatu Paulina Hennig-Kloska wskazała trzy główne cele nowej odsłony: skuteczniejszą walkę z ubóstwem energetycznym, eliminację tzw. „rachunków grozy” oraz eliminację nadużyć. To właśnie nadużycia były jednym z głównych powodów wstrzymania przyjmowania wniosków w listopadzie ubiegłego roku. Najwięcej wątpliwości budził komponent programu z najwyższą dotacją i możliwością prefinansowania. NFOŚiGW złożył już zawiadomienia do prokuratury dotyczące kilku firm, wobec których istnieje uzasadnione podejrzenie popełniania przestępstw w ramach programu. Podejrzane umowy opiewały na kwotę ok. 600 mln zł.

fot. arch. red.
oprac. /kp/