Światowy Dzień Ochrony Środowiska przypomina o zanieczyszczeniu plastikiem

Każdego roku do środowiska trafia od 19 do 23 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych.

Co roku 5 czerwca obchodzimy Światowy Dzień Ochrony Środowiska ustanowiony przez Organizację Narodów Zjednoczonych w 1972 r. To globalne święto ma na celu podniesienie świadomości na temat pilnych wyzwań ekologicznych i zainspirowanie do działania na rzecz zdrowszej planety. W 2025 r. pod hasłem #BeatPlasticPollution uwaga skupia się na jednym z najpilniejszych wyzwań naszych czasów – zanieczyszczeniu plastikiem.

Problem zanieczyszczenia plastikiem osiągnął alarmujące rozmiary. Przeniknął on już każdy zakątek planety, a nawet nasze organizmy w postaci mikroplastiku. Każdego roku do środowiska trafia od 19 do 23 mln ton odpadów z tworzyw sztucznych, z czego ok. 11 mln ląduje w oceanach, zagrażając życiu morskiemu i ekosystemom. Szacuje się, że do 2040 r. ilość odpadów plastikowych może wzrosnąć trzykrotnie, jeśli nie zostaną podjęte zdecydowane działania. Mikroplastik jest obecny praktycznie wszędzie – od szczytu Mount Everest po głębiny oceanów, a także w powietrzu, którym oddychamy, w wodzie, którą pijemy, w żywności, którą spożywamy, a nawet w ludzkich organach, w tym w mózgu i mleku matki. Plastikowe śmieci nie należą do natury, ale dla wielu stworzeń stały się nową normą – kraby zamieniają muszle na nakrętki butelek, a ptaki budują gniazda z plastikowych toreb. Plastik wpływa również na owady, pszczoły, gleby, rośliny i mikroorganizmy, zmniejszając populację owadów rozkładających materię organiczną, kluczowych dla zdrowia gleby.

Tegoroczna kampania pod przewodnictwem Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska ma na celu mobilizację społeczności na całym świecie do wdrażania i promowania rozwiązań w walce z zanieczyszczeniem plastikiem. Światowy Dzień Ochrony Środowiska 2025 kładzie nacisk na rosnące dowody naukowe dotyczące wpływu zanieczyszczeń plastikiem oraz napędza dynamikę w kierunku odrzucenia, ograniczenia, ponownego użycia, recyklingu i przemyślenia wykorzystania plastiku.

Ważnym elementem tegorocznych obchodów jest również wzmocnienie globalnego zobowiązania podjętego w 2022 r. w celu zakończenia zanieczyszczenia plastikiem poprzez globalny traktat ONZ dotyczący zanieczyszczenia plastikiem. Negocjacje w tej sprawie mają być kontynuowane w sierpniu 2025 r., dwa miesiące po Światowym Dniu Ochrony Środowiska. Sekretarz Generalny ONZ António Guterres apeluje o ambitne, wiarygodne i sprawiedliwe porozumienie, które obejmie cały cykl życia plastiku, w perspektywie gospodarki obiegu zamkniętego.

Walka z zanieczyszczeniem plastikiem to wspólna odpowiedzialność. Każdy z nas może przyczynić się do zmiany poprzez proste, codzienne działania. Może być to rezygnacja z plastikowych toreb na zakupy, butelek na wodę, kubków na kawę czy słomek, inwestycja w torby na zakupy z materiału, termosy i pojemniki na żywność, segregowanie odpadów i upewnienie się, że plastik trafia do odpowiednich pojemników, wybieranie produktów z mniejszą ilością opakowań lub w opakowaniach nadających się do recyklingu, a także wspieranie akcji sprzątania i edukowanie innych na temat problemu plastiku.