Na terenie po dawnym centrum handlowym ma powstać nowa miejska dzielnica łącząca mieszkania, usługi, kulturę oraz przestrzenie zachęcające mieszkańców do spędzania czasu i aktywności.
W Opawie ruszył kolejny etap przemiany obszaru po dawnym centrum handlowym Slezanka. Władze miasta chcą w tym miejscu stworzyć nową część śródmieścia, w której znajdą się mieszkania, lokale usługowe, oferta kulturalna oraz ogólnodostępna przestrzeń publiczna. Całe przedsięwzięcie ma jednocześnie wydobyć historyczną tożsamość tej części miasta i dopasować ją do potrzeb współczesnych opolan.
Pierwsze prace związane z rozbiórką nadziemnej części obiektu Slezanki rozpoczęto 9 lutego 2026 r., a zakończono 30 kwietnia. 4 maja na teren weszli archeolodzy z Narodowego Instytutu Dziedzictwa, którzy prowadzą badania mające ocenić wartość archeologiczną miejsca i zebrać dane potrzebne przed kolejnymi etapami inwestycji.
Już teraz natrafiono na pierwsze cenne relikty przeszłości. Specjaliści odkryli między innymi zachowane piwnice dawnych kamienic nr 8 i 9, których początki mogą sięgać XVI albo XVII wieku. Badacze analizują ich rozwój oraz późniejsze przebudowy. Szczególne zainteresowanie wzbudziła piwnica dawnego domu nr 9, gdzie na początku XX wieku funkcjonowała gospoda „U Niemieckiego Rycerza”. W znajdującym się tam pomieszczeniu określanym jako Volkskeller organizowano muzyczne występy. Archeolodzy podejrzewają, że z tym właśnie miejscem może wiązać się zachowana dekoracja na tynku.
W trakcie badań odsłonięto także ślady XVII-wiecznej studni albo zbiornika wodnego. Drewniana konstrukcja spoczywała około trzy metry pod współczesnym poziomem gruntu. Sprzyjające, wilgotne warunki sprawiły, że przetrwały elementy drewna, kawałki tkanin oraz fragmenty szklanych naczyń. Wszystko to trafiło do dalszych analiz i prac konserwatorskich.
Obecnie archeolodzy wykonują sześć wykopów badawczych o głębokości od dwóch do trzech metrów. Dzięki nim można odtworzyć układ dawnych zabudowań oraz przebieg historycznych ulic i przejść. Prace utrudniają jednak późniejsze ingerencje w teren, w tym nieudokumentowane instalacje podziemne oraz zmiany wprowadzone w drugiej połowie XX wieku. Jak oceniają eksperci, część starych konstrukcji mogła zostać wówczas naruszona podczas montażu nowych sieci, co wpłynęło na dzisiejszy stan techniczny niektórych obiektów.
Jednym z analizowanych miejsc jest fragment dawnego Klubu Teatralnego, który pierwotnie wzniesiono w 1887 r. jako kaplicę sierocińca. Badania pokazały, że tylna część budynku została oparta na starszych fundamentach, a późniejsze mniej ostrożne prace budowlane mogły doprowadzić do obecnych problemów konstrukcyjnych.
Jednocześnie miasto przygotowuje następne kroki związane z zagospodarowaniem tego obszaru. Istotnym wydarzeniem był warsztat ekspercki zorganizowany 24 czerwca w przestrzeni Breda Point. Wzięli w nim udział architekci, urbaniści, konserwatorzy zabytków, przedstawiciele samorządu oraz mieszkańcy. Spotkanie stało się początkiem przygotowań do konkursu architektoniczno-urbanistycznego prowadzonego w formule dialogu konkurencyjnego. Rozmawiano tam m.in. o przyszłym układzie nowej dzielnicy, skali zabudowy mieszkaniowej, funkcjach usługowych, przestrzeniach wspólnych, parkingu podziemnym oraz ewentualnym udziale prywatnych inwestorów. Podkreślono również, że projekt powinien respektować historyczny podział parceli i przywrócić tradycyjny układ ulic w centrum Opawy.
W miejscu dawnej Slezanki planowana jest nowa miejska dzielnica z mieszkaniami, usługami, kulturą i przestrzeniami sprzyjającymi życiu społecznemu. Miasto zamierza między innymi odbudować historyczną pierzeję Górnego Rynku oraz postawić budynki nawiązujące skalą i charakterem do dawnej zabudowy śródmieścia.
Ważnym elementem całej inwestycji ma być wielofunkcyjna sala kulturalna na około 800 osób, przeznaczona na koncerty, wystawy, konferencje i wydarzenia społeczne. W planach są także lokale gastronomiczne, miejsca noclegowe oraz parking podziemny mieszczący około 200–230 aut, co ma poprawić układ komunikacyjny w samym sercu miasta.
Projekt Slezanka stanowi część szerszej wizji odnowy centrum Opawy, opracowywanej przez miejskich architektów w ramach prac nad planem zagospodarowania tego terenu. Celem jest stworzenie nowoczesnej i funkcjonalnej części miasta, która połączy ochronę dziedzictwa z potrzebami dzisiejszych mieszkańców.
fot. UM Opawa
oprac. /kp/
