Wkrótce zostanie opublikowane interdyscyplinarne opracowanie naukowe przedstawiające rezultaty badań nad grobowcem Zofii Eleonory von Bodenhausen.
Muzeum w Wodzisławiu Śląskim uzyskało wsparcie finansowe z Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kwocie 57 600 zł w ramach programu „Ochrona zabytków archeologicznych w 2026 roku”. To pozwoli na szerokie zaprezentowanie efektów wyjątkowych analiz dotyczących grobowca Zofii Eleonory von Bodenhausen, znanej w miejscowej tradycji jako Bordynowska Pani. Dzięki pozyskanym funduszom jeszcze w tym roku pojawi się publikacja, która uporządkuje wiedzę o tej postaci, a jednocześnie może wzmocnić atrakcyjność turystyczną regionu, łącząc lokalne podanie z nowoczesnym spojrzeniem badawczym i ciekawą opowieścią historyczną.
Przez wiele lat dzieje Bordynowskiej Pani krążyły głównie w formie przekazywanych ustnie opowieści. Jedna z nich głosiła, że miejsce jej spoczynku na Grabówce wskazały dwa białe woły zaprzężone do wozu i puszczone swobodnie. Mimo tego przez długi czas nie znano odpowiedzi na podstawowe pytania o jej życie. Nie było jasne, kim dokładnie była Zofia Eleonora, jak wyglądała, gdzie mieszkała, na jakie dolegliwości cierpiała ani z jakiego powodu, jako mieszkanka Brzegu, wybrała pochówek poza miastem. Tajemnicą pozostawało również to, dlaczego w pamięci zbiorowej zapisała się jako Bordynowska Pani, mimo że jej prawdziwe nazwisko brzmiało Bodenhausen.
Zasadniczy przełom nastąpił dzięki interdyscyplinarnym badaniom prowadzonym na Grabówce w latach 2015–2017 przez zespół ekspertów z różnych ośrodków akademickich. Pracami kierowali archeolog Sławomir Kulpa, dyrektor Muzeum w Wodzisławiu Śląskim, oraz archeolog Adrian Podgórski, kustosz tej instytucji, we współpracy z dr. Mirosławem Furmaniem. W projekcie zastosowano nowoczesne narzędzia badawcze, takie jak prospekcja geofizyczna, skaning laserowy, analizy DNA, badania antropologiczne i archeobotaniczne oraz rekonstrukcja wyglądu twarzy. W przedsięwzięcie zaangażowali się specjaliści z obszaru archeologii, historii, antropologii, konserwacji zabytków i archiwistyki, co umożliwiło osadzenie historii Zofii Eleonory w szerszym, europejskim kontekście kulturowym.
Jak zaznacza dyrektor muzeum Sławomir Kulpa, zebrane wyniki przyniosły szereg nowych informacji. – Badania dostarczyły wielu ustaleń, które całkowicie inaczej pokazują postać Bordynowskiej Pani. Dzięki nauce legenda staje się historią, która rozegrała się na naszej ziemi i w różnych częściach Europy. Zofia Eleonora Bodenhausen, urodzona na Grabówce jako Reisewitz, ponad 300 lat temu swoim życiem przypomina nam dziś o takich wartościach jak wiara i rodzina oraz o tym, co naprawdę liczy się w chwili, gdy przychodzi odejść z tego świata. Niezależnie od wszystkiego zasługuje na pamięć nas wszystkich. Bardzo się cieszę, że będziemy mogli pokazać efekty wieloletniej pracy szerszemu gronu odbiorców – podkreśla.
Projekt nie zakończy się na wydaniu książki – zarówno w formie drukowanej, jak i internetowej. Muzeum przygotowało także działania edukacyjne i promujące wiedzę, w tym lekcje muzealne, spotkanie z autorami, panel dyskusyjny oraz cykl podcastów poświęconych temu tematowi. Tego rodzaju inicjatywy mają duże znaczenie dla rozwoju turystyki kulturowej, ponieważ pozwalają odbiorcom nie tylko poznać wyniki badań, ale również przeżyć historię tego miejsca w sposób nowoczesny i angażujący. Grabówka oraz Wodzisław Śląski zyskują dzięki temu kolejny mocny punkt na mapie regionalnych atrakcji, który może przyciągać osoby zainteresowane historią, archeologią i lokalnymi opowieściami.
fot. Muzeum w Wodzisławiu Śląskim
oprac. /kp/
