Wdrożone działania mające na celu zwiększenie efektywności energetycznej często mają charakter podstawowy, a najpopularniejszym rozwiązaniem pozostaje oświetlenie LED.
Niemal połowa firm działających w Polsce nie zajmuje się monitoringiem swojego zużycia energii, a więcej niż jedna trzecia nie planuje w najbliższej przyszłości inwestycji w tym obszarze, mimo rosnących cen i rosnącego zapotrzebowania. Takie wnioski płyną z badania zatytułowanego „Ślepa strefa transformacji. Jak (nie)przygotowane są polskie przedsiębiorstwa do nowej rzeczywistości energetycznej?”, opracowanego przez Schneider Electric.
Z analizy wynika, że 48% firm nie prowadzi świadomego nadzoru nad zużywaniem energii, a jedna czwarta opiera swoją wiedzę jedynie na danych z rachunków. Oznacza to, że dla wielu przedsiębiorstw energia jest jedynie kosztem ujawniającym się w fakturach, bez przeprowadzania dokładnej analizy czy kontroli. Dodatkowo 43% firm nie śledzi zachodzących zmian na rynku energii, a w przypadku najmniejszych przedsiębiorstw odsetek ten wynosi nawet 67%. Duża część badanych nie zna również podstawowych terminów związanych z nowoczesną energetyką, takich jak systemy zarządzania energią czy umowy typu Power Purchase Agreement.
Twórcy raportu wyróżniają trzy poziomy dojrzałości przedsiębiorstw w zakresie zarządzania energią. 25% firm angażuje się w aktywne zarządzanie swoim zużyciem, co dotyczy głównie dużych zakładów produkcyjnych. Około 40% przedsiębiorstw ma świadomość swojego zużycia, jednak nie podejmuje żadnych działań optymalizacyjnych. Pozostałe firmy działają bez jakichkolwiek pomiarów i kontroli.
Choć niektóre organizacje podejmują kroki w kierunku poprawy efektywności energetycznej, działania te zazwyczaj mają charakter podstawowy. Najczęściej wprowadza się rozwiązania takie jak oświetlenie LED (38%) oraz prace związane z termoizolacją budynków (30%). Bardziej zaawansowane podejście, obejmujące systemowe zarządzanie energią, deklaruje jedynie 12% respondentów. Równocześnie jedna trzecia firm nie planuje żadnych inwestycji w tym zakresie w nadchodzących latach. – Aby zwiększyć efektywność energetyczną, jedna trzecia firm zainwestowała w oświetlenie LED czy termoizolację, jednak zbyt mało z nich rozważa zarządzanie energią, które przyczyniłoby się do lepszej wydajności całego ekosystemu energetycznego. W Polsce, będącej w dużej mierze rynkiem przemysłowym, koszt energii bezpośrednio podnosi ceny towarów oferowanych przez firmy – wyjaśnia Ionut Farcas, dyrektor strefowy na Europę Środkowo-Wschodnią w Schneider Electric.
Wydatki na energię stanowią znaczną uciążliwość dla działalności biznesowej, szczególnie w branży produkcyjnej, gdzie odpowiadają za 20% całkowitych kosztów operacyjnych. Specjaliści zwracają uwagę, że już samo wprowadzenie systemów monitorujących zużycie energii może przynieść zauważalne oszczędności w krótkim czasie, co staje się coraz ważniejsze w kontekście rosnącego zapotrzebowania na energię. – Można wymienić trzy główne siły kształtujące obecne wyzwania dla rynku energii. Pierwszą z nich jest nowa struktura rynku, w ramach której zachodzi transformacja na odnawialne źródła energii, liczne nowe zastosowania w obszarze transportu elektrycznego, a także elektryfikacja przemysłu, która tworzy poważne obciążenia dla sieci. Drugim trendem jest cyfryzacja, która obejmuje dynamiczny rozwój sztucznej inteligencji i wykorzystania narzędzi cyfrowych, związanych z ogromnym popytem na energię. Ostatnią jest globalne ograniczenie wpływu źródeł energii, co pociąga za sobą fragmentację oraz potrzebę elastyczności – wskazuje Ionut Farcas.
Dla Polski te wyzwania są szczególnie istotne, biorąc pod uwagę wysoki udział przemysłu w gospodarce, w tym branż energochłonnych. Rośnie zapotrzebowanie na energię, a zapewnienie stabilności dostaw staje się kluczowym elementem w planowaniu działań firm. – Główne różnice między 20 krajami w regionie Europy Środkowo-Wschodniej, z punktu widzenia energetyki, dotyczą miksu energetycznego. Niektóre kraje, takie jak Rumunia czy kraje bałtyckie, są już na zaawansowanym etapie wdrażania odnawialnych źródeł energii, podczas gdy inne wciąż przechodzą na odnawialne źródła i dążą do większej niezależności energetycznej. Polska znajduje się w trakcie tej transformacji – podsumowuje ekspert.
fot.
oprac. /kp/
